Argentinië is in snel tempo populair geworden als doorvoerland voor cocaïne naar Nederland. Tenminste, te oordelen naar het aantal Nederlanders dat voor een poging tot smokkel van de drugs vast zit in Argentijnse gevangenissen. Twee jaar geleden telde Argentinië niet meer dan drie Nederlandse gedetineerden, nu zijn dat er 35.
Daarmee is het land een sterke stijger op het lijstje van Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Deze week vindt in Buenos Aires een gedetineerdenconferentie plaats waar betrokkenen uit de regio zich buigen over de problemen rond de Nederlandse gevangenen.
Andere route
Volgens gegevens van het ministerie van Buitenlandse Zaken zitten op 1 maart van dit jaar in totaal 2515 Nederlandsers achter de tralies in het buitenland, waarvan 668 op het Latijns-Amerikaanse continent. Deze laatste groep zit vrijwel zonder uitzondering vast voor een drugsdelict.
De informatie blijft speculatief, omdat degelijk onderzoek en harde cijfers ontbreken. Maar uit de arrestaties van Nederlanders in Latijns-Amerika valt op te maken dat - als gevolg van de strenge controles op de Nederlandse luchthaven Schiphol en op de vliegvelden op de Antillen en in Suriname - drugsroutes zich simpelweg hebben verlegd. Aan de ene kant via Venezuela en de Dominicaanse Republiek en aan de andere kant via Peru, Brazilië en Argentinië.
Uit gesprekken met Nederlandse gevangenen in Buenos Aires blijkt hoe kinderlijk eenvoudig het is om in Nederland een afspraak te maken voor een 'trip'. Er wordt op straat of in de kroeg over gesproken of de klus wordt daar aangeboden. De meeste smokkelaars hebben kennissen of vrienden die het al eens hebben gedaan. Met een paar telefoontjes is het rond en het smokkelen van een kilo levert toch gauw 4000 euro op. Maar ook blijkt dat vrijwel iedere gelegenheids-drugssmokkelaar de pakkans, de straffen in Argentinië en het verblijf in een Argentijnse gevangenis zwaar heeft onderschat.
Opgepakt
De Nederlandse Precious heeft nog geluk gehad. Zij is ondergebracht in een speciale, modernere vrouwengevangenis vlak bij het vliegveld van Buenos Aires. "Ik dacht eigenlijk dat ik er al doorheen was. Ik zat al in het vliegtuig een paar minuten voordat we zouden opstijgen. Toen werd ik er toch nog uitgehaald. Ze doorzochten mijn koffer en vonden de cocaïne in make-up potjes. Ik begreep absoluut niet wat ze allemaal zeiden, want ik verstond geen woord Spaans. Toen zei één van hen die Engels sprak, dat ik er maar aan moest wennen, want ik zou hier nog wel een jaar of tien moeten blijven", zo vertelt Precious.
Ze vond steun bij een aantal Nederlandse vrouwen die al in de gevangenis zaten. Maar ze heeft de eerste maanden flink moeten knokken voor haar plaats in de pikorde binnen de gevangenis. "Die Argentijnse vrouwen vinden dat je als buitenlandse in principe nergens recht op hebt. Niet op eten of drinken, niet op kleren, nergens op. Ook door de bewaking wordt je in het begin vernederd en om de kleinste dingen uitgescholden. Of ze komen de cel binnen en pakken brieven en foto's van je familie af." Precious spreekt ondertussen vloeiend Spaans en weet van zich af te bijten. Haar grootste onzekerheid blijft dat ze na een jaar en drie maanden in de gevangenis nog steeds niet is veroordeeld. Als het meezit krijgt ze de minimumstraf van 4,5 jaar, de maximumstraf zou neerkomen op vijftien jaar cel.
De onzekerheid en de zeer langzame rechtsgang is een algemene klacht van de gevangenen. Daarnaast loopt het contact met de pro-deo-advocaten in de meeste gevallen niet bepaald vlekkeloos. In de praktijk krijgen de meeste Nederlandse gevangenen in Argentinië overigens uiteindelijk de minimumstraf van vier jaar en zes maanden opgelegd. Bij goed gedrag moeten ze daarvan de helft uitzitten, waarna ze linea recta op het vliegtuig terug naar Nederland worden gezet.
Nooit meer
Boney is wat betreft de Argentijnse gevangenisautoriteiten een voorbeeldig gevangene. Wegens zijn goede gedrag zit hij sinds een jaar in een zogeheten 'colonia', een kleinere gevangenis met een minder strikt regime, maar wel op zeshonderd kilometer van Buenos Aires verwijderd. Boney heeft inmiddels een bakkers- en een kappersdiploma gehaald en mag over twee maanden naar huis. Hij kan niet wachten, want zijn zoontje dat tijdens zijn gevangenschap is geboren, heeft hij nog nooit gezien. Boney: "Maar ik zal je één ding vertellen: dit nooit meer! Al moet ik de rest van mijn leven oud papier ophalen om mijn zoontje te eten te geven, maar dit nooit meer."
Meer over: argentinie, drughandel, drugssmokkel, grensbewaking, nederland, nederlandse gevangenen
