Het sprookje is voorbij. De onontdekte groep indianen in het Braziliaanse Amazonegebied van wie de foto's drie weken geleden vele voorpagina's sierden, blijkt al lang bekend te zijn. Waarom stortte men zich zo gretig op dit ‘nieuws'? ‘Het idee van de nobele wilde is nog steeds populair.'
De foto's van oranje en zwart beschilderde indianen die hun pijlen richtten op een vliegtuig zijn de wereld ingestuurd door Survival International, een internationale organisatie die zich inzet voor inheemse volken. Dit gebeurde op verzoek van het FUNAI, het Braziliaanse regeringsbureau voor inheemse zaken. Met de foto's wilden het FUNAI en Survival International aantonen dat deze indianen wonen in het grensgebied met Peru. En dat geeft de Braziliaanse regering de mogelijkheid om deze bewoonde gebieden afsluiten voor houtkappers, zodat de indianen met rust gelaten worden.
 |
| De beschilderde indianen die hun pijlen richtten op een vliegtuig, zijn de wereld ingestuurd door Survival International, een internationale organisatie die zich inzet voor inheemse volken. (EPA) |
Hot
Hoe komt het dat zoveel verschillende media het nieuws van 'onontdekte indianen' zo prominent op de voorgrond plaatsten? Zelfs kwaliteitskranten hadden de foto's op de voorpagina.
Peter Jorna, antropoloog en waarnemend voorzitter van het Nederlands Centrum voor Inheemse Volken (NCIV) wijst erop dat het onderwerp hot is. De populariteit van televisieseries als Groeten uit de Rimboe en Tribe van de BBC illustreren dit. "Maar ook meer ideologisch zijn we op zoek naar de indiaan in ons bewustzijn, het idee van de nobele wilde is nog steeds populair", zegt Jorna. Het exotische is opwindend.
Geënsceneerd
Door de internationale aandacht die de foto's hebben losgemaakt heeft de regering van Peru reeds maatregelen getroffen om de houtkap in het oerwoud grenzend aan Brazilië te beperken. Toch is de strategie van het FUNAI en Survival International niet zonder risico.
Bewust onjuiste informatie verspreiden om wereldwijd publiciteit te krijgen, kan zich tegen de boodschappers keren. "Kennelijk heiligt het doel de middelen", zegt Peter Jorna die zelfs vermoedt dat het tafereel op de foto's is geënsceneerd. "Het zou mijn manier van campagnevoeren niet zijn, maar het is wel begrijpelijk dat de FUNAI voor de verleiding zwicht."
Jorna, die in 1994 zelf een jaar voor de indianendienst in het Amazonegebied verbleef, geeft aan dat die dienst weinig middelen heeft om hun werk goed te doen. Lokale medewerkers zijn gevoelig voor omkoping door bedrijven actief in de houtkap en mijnbouw. Meer aandacht en ondersteuning is dus welkom.
Regering
De mondiale aandacht voor indianen in het Amazonegebied is gunstig in de strijd voor het behoud van de leefomgeving van Indianen. Volgens Peter Jorna is nu de president van Brazilië, Luiz Inácio Lula da Silva, aan zet. Brazilië kent een goede grondwet voor indianen maar de uitvoering daarvan laat te wensen over. Het naleven en handhaven van deze afspraken vereist langdurige politieke toewijding. Incidenteel de indiaan in het Westerse bewustzijn aanspreken is daarbij niet voldoende.
