Harer Majesteits Evertsen keert deze week terug naar Den Helder. Het Nederlandse marinefregat begeleidde drie maanden lang voedseltransporten naar Somalië. Geen enkel land heeft nog aangeboden die taak over te nemen. De voedseltransporten - en de levens van honderdduizenden Somaliërs - lopen daardoor gevaar.
Dit jaar zijn al meer dan dertig schepen in de wateren rond Somalië aangevallen door piraten. Het aantal incidenten houdt gelijke tred met de toenemende chaos in het land, waar rebellen vechten tegen de interim-regering van president Abdullahi Yusuf Ahmed.
 |
| De Hr. Ms. Evertsen escorteert de Golina voor de kust van Somalië |
Gemakkelijke prooi
Ook VN-schepen bleven niet gespaard. Vorig jaar augustus nam de Veiligheidsraad een resolutie aan om de voedseltransporten te voorzien van gewapende bescherming.
Achtereenvolgens Frankrijk, Denemarken en Nederland stuurden fregatten. Als die begeleiding wegvalt slaan de piraten opnieuw toe, denkt Peter Smerdon van het Wereldvoedselprogramma. "Elk schip vallen ze aan, humanitair of commercieel", zegt hij. "De voedselhulp interesseert hen niet, de commerciële lading aan boord ook niet. Het is ze erom te doen de bemanning te gijzelen, het schip ergens naar een afgelegen plek te brengen en dan te onderhandelen met de eigenaar. Die onderhandelingen kunnen lang duren. Honderd dagen is geen uitzondering."
Nieuwe hongersnood
De schepen die de VN voor voedselhulpverlening gebruikt zijn Keniaans eigendom. Smerdon verwacht dat de eigenaren zonder gewapende begeleiding hun medewerking intrekken. In dat geval gaan er onvermijdelijk doden vallen in Somalië. "Het zwartste scenario is dat we helemaal geen voedselhulp meer het land in kunnen krijgen. Hoeveel mensen daardoor zullen sterven is moeilijk te zeggen, maar de ondervoeding wordt erger. Het zou kunnen uitdraaien op net zo'n hongersnood als in 1992-1993, toen honderdduizenden Somaliërs de dood vonden."
 |
| De Hr. Ms. Evertsen en de Jakur II |
Verantwoordelijkheid
"We zijn Nederland dan ook bijzonder dankbaar", zegt Peter Smerdon van het Wereldvoedselprogramma. "We begrijpen dat het een langdurige verplichting is. Daarom vragen we ook niet één enkel land het hele jaar door alle transporten te begeleiden. We vragen alleen dat iemand een toezegging doet, de termijn mogen ze zelf bepalen. De enige situatie waarin ik me kan voorstellen dat er geen begeleiding meer nodig is, zou zijn als er opeens vrede uitbreekt in Somalië. Maar dat is sinds 1991 niet meer gebeurd."
De Evertsen langer laten blijven, is geen optie, heeft minister Eimert van Middelkoop van Defensie laten weten. Niet alleen omdat de tweehonderd bemanningsleden nu al vier maanden van huis zijn. Maar ook omdat Nederland zo andere landen een alibi zou verschaffen om niets te doen. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen, vindt Van Middelkoop.
(Alle foto's (c) Koninklijke Marine)
Meer over: eimert van middelkoop, koninklijke marine, piraterij, somalie, voedselhulp, vredesmissies
