Een panische angst heeft de albino's van Tanzania in zijn greep gekregen. In ruim een jaar werden er meer dan zeventig vermoord. Albino's hebben het altijd al moeilijk gehad, maar sinds enkele jaren geleden tovenaars hun zinnen zetten op hun lichaamsdelen, leven ze in een hel.
"Ik vrees voor mijn kind", vertelt Samuel Miliyo. "Ik laat hem nooit alleen naar school gaan." Samuel en zijn zoon Molle van het Masai-volk wonen net iets buiten de Noord-Tanzaniaanse stad Arusha, aan de voet van de berg Meru, met een royaal uitzicht op de savannes beneden. Molle, zeven jaar oud en albino, gluurt vanonder zijn pet met brede randen, zijn pupillen wild draaiend om scherp te stellen. Zon en fel licht zijn een marteling. "Vorige week kwamen oudere jongens op me af en begonnen op me in te beuken. Ze scholden mij uit voor mzungu, blanke", vertelt hij.
Beveiligen
Molle Miliyo, albino-kind in Tanzania
Foto's (c) Njoroge Kombo
Op school kan Molle niet meekomen. Met zijn slechte ogen kan hij nauwelijks lezen en geld voor een bril heeft zijn vader niet. De leraar vertelde hem naar een invalidenschool te gaan, maar voor die speciale leerinstellingen moet een leerling 14 jaar of ouder zijn. "De onderwijzer noemde me zero-zero", vertelt Molle onschuldig. "Ik heb geen idee wat hij daarmee bedoelde." Samuel Miliyo stuurt zijn zoon weg en fluistert: "Zero-zero betekent: afstammeling van de duivel. Tot nog niet zo lang geleden doodden de Masai hun albinobaby's direct na de geboorte. Hoe kan ik mijn stamgenoten ervan overtuigen dat ik wil dat mijn zoon blijft leven?"
Albino's zijn gewone mensen: met een gebrek, maar mét hersenen. In het magische Afrika moet nog vaak worden uitgelegd dat albino's alleen lijden aan een tekort aan huidpigment. Pigment dat beschermt tegen de ultraviolette straling van de zon. Daarom verbrandt de zon hun huid en geeft hen kankergezwellen; hun toch al slechte ogen kunnen niet tegen het felle licht. Een paar flesjes goede zonnebrandolie en een bril betekenen het verschil tussen hemel en aarde, maar de kosten liggen meestal buiten bereik van de geschatte 170.000 albino's in Tanzania.
Gibson Mullen (40) voelt zich als een schichtige gazelle op de savanne. Op zijn kantoor in Arusha houdt hij de rekening van zijn zojuist aangeschafte pistool vlak voor zijn slechte ogen. "Dat kostte me 1,4 miljoen shilling (ongeveer 900 euro). Ik heb het nog niet kunnen afbetalen. Wij albino's moeten ons beveiligen, anders worden we in stukjes gehakt."
Hekserij
Voor een albino is Afrika een vloek. Een dikke laag cement op het graf van een onlangs in Arusha overleden albino, moest voorkomen dat zijn lichaam zou worden opgegraven en in stukken gesneden. Gibson Mullen vertelt hoe meer dan zeventig Tanzaniaanse albino's de afgelopen veertien maanden zijn vermoord, hun lichaamsdelen bestemd voor hekserij.
| Albino's in Afrika vrezen voor hun leven |
Mysterie
De aantrekkingskracht van de traditionele geneeskunde is groot in Afrika. Vermoedelijk meer dan de helft van de Afrikanen raadpleegt kruidendokters en maakt geen gebruik van moderne geneeskunde. De scheidslijn tussen kruidengeneeskunde en hocus pocus is onduidelijk. Omari heeft een middeltje om geluk op te wekken, bij examens, huwelijksaanzoeken en speculatie op de beurs. "Als je dit middeltje van wortelsappen op je voorhoofd smeert, geeft je baas loonsverhoging als je erom vraagt." Waaraan hij onmiddellijk toevoegt: "Je moet wel geloven in de macht van God, anders werkt het niet."
Wie de daders zijn van de golf van moorden op albino's blijft een mysterie. Ongeveer veertig verdachten zitten achter tralies, nog niemand is veroordeeld. "Het is hebzucht", zegt een advocaat in Arusha. "Sommige criminelen worden hier heel rijk van. Zij geven opdracht tot de moorden, en verkopen de drankjes aan heksen die ze weer tegen hoge prijzen doorverkopen aan gelukzoekers."
De Tanzaniaanse regering, in verlegenheid gebracht door de primitieve moorden, benoemde onlangs een albino parlementslid. Een poging om te laten zien dat het land serieus werk maakt van de bestrijding van hekserij en de verkoop van lichaamsdelen.
Meer over: afrika, albinisme, albino, huidpigment, kruidendokters, tanzania, tovenaars
