 |
| De Franse president Chirac, geflankeerd door leiders uit centraal Afrika. |
Bijna een halve eeuw na de dekolonisatie bevinden Franse soldaten zich weer in de frontlinies van enkele Afrikaanse conflicten. Een paar jaar geleden zwoer Frankrijk nooit meer de gendarmerie van Afrika te zullen zijn, maar - misschien wel tegen wil en dank- is het dat nog steeds.
In de Centraal Afrikaanse Republiek hielpen Franse gevechtsvliegtuigen vorige week een rebellie onderdrukken van een mysterieuze verzetsbeweging. In Tsjaad geeft Frankrijk een belangrijke ondersteunende rol bij de pogingen van president Deby om een opstand neer te slaan in het oosten. In Ivoorkust houden Franse soldaten de twee kampen uit elkaar en in Congo speelden Fransen een hoofdrol in de troepenmacht van de Europese Unie.
Politieagent
Frankrijks politiek was tot enkele jaren geleden doorslaggevend bij conflicten in centraal Afrika. Tussen 1962 en 1995 intervenieerde Parijs negentien keer in Afrikaanse staten. Maar met de invoering van het meerpartijensysteem op het continent vijftien jaar geleden en de oprichting van de Afrikaanse Unie in 2002 leek Frankrijks rol als politieagent een beetje uitgespeeld. Frankrijk heeft nog wel vele troepen in Afrika gelegerd: in Dakar voor West-Afrika, in Libreville in Midden-Afrika, in Djibouti voor de Hoorn en op het eilandje Réunion voor het zuiden. Parijs versterkte onlangs zijn troepen in Tsjaad en de Centraal Afrikaanse republiek.
Volgens Roland Marchal van het Centre National de Recherches Scientifiques in Parijs is Frankrijk weer teruggevallen in zijn "neokoloniale rol". "Een Afrika-politiek kan niet neerkomen om het steunen van vriendjes van de president", kritiseert hij. President Jacques Chirac verwart het steunen van de status-quo in Afrika met het steunen van de stabiliteit. President Idriss Deby van Tsjaad stelt zich op als bondgenoot van Chirac maar zijn regime is al vele jaren geleden veranderd in een dictatuur, een falende regering die continu dreigt te worden omver gegooid door rebellen of door een kwade bevolking.
Meer op het spel
Frankrijk dreigt door zijn steun de confrontatie aan te gaan met Sudan. Want zowel de rebellengroepen in Tsjaad als in de Centraal-Afrikaanse republiek krijgen wapens en logistiek assistentie van Sudan. De groeiende invloed in de regio van dat land, dat door recente oliewinning over veel extra geld beschikt, kan militair alleen nog worden gestopt door Frankrijk. Er staat dus meer op het spel dan alleen de overleving van zwakke regimes in verder onbelangrijke Afrikaanse staten.
Binnen Afrika stuit de nieuwe militaire Franse betrokkenheid voorlopig niet op verzet. De leiders van de Centraal Afrikaanse Republiek en Tsjaad verkregen hun banen door verkiezingen, hoewel ze alle twee eerst door een gewapende strijd de macht grepen. Ze hielden zich dus schijnbaar aan de regels en dat geeft voor de Afrikaanse Unie de doorslag.
Vastberadenheid
Bij de oppositie in beide landen wordt daar uiteraard anders over gedacht. De gewapende rebellen in Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek zullen er alles aan doen om een Frans gevechtsvliegtuig neer te halen, in de hoop de Franse vastberadenheid te ondermijnen. In Tsjaad is ze dat vorige maand bijna gelukt.
De financiële belangen van Frankrijk liggen in Afrika overigens steeds meer in andere staten. In Ivoorkust zeker, maar ook in toenemende mate buiten de traditionele francofone landen, zoals in Nigeria en in Zuid-Afrika.
Meer over: afrika, chirac, frankrijk
