De missie van de Europese Unie in Tsjaad loopt nu al vertraging op. Het vertrek van de eerste troepen is uitgesteld naar aanleiding van hevige gevechten tussen regeringstroepen en rebellen. De rebellen rukken met Sudanese steun op naar de hoofdstad Ndjamena om daar het regime van president Déby omver te werpen.
 |
Sudanese vluchtelingen wachten in een kamp |
Volgens de Ierse bevelhebber van de troepen, Patrick Nash, was al langer duidelijk dat de situatie in Tsjaad gevaarlijk is. "Dit is een van de meest instabiele regio's in Afrika. De veiligheidssituatie wisselt sterk. Het gaat bovendien om een immens groot en ruig gebied met een bar klimaat."
Het is de bedoeling dat er uiteindelijk zo'n 3700 militairen naar Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek gaan om onder VN-mandaat bescherming te bieden aan de honderdduizenden vluchtelingen uit het nabijgelegen Darfur.
Maar dat de rebellen hun aanvallen opvoeren juist nu de eerste troepen zouden aankomen, wekt de indruk dat de EU wel eens meer op haar bord kan krijgen dan verwacht.
Het is de gevaarlijkste EU-missie tot dusver, waarschuwt John Kotsopoulos van het Europees Beleidscentrum. "De EU moet heel voorzichtig handelen om nergens bij betrokken te raken."
Dubbelrol
Met name de Franse betrokkenheid bij Tsjaad zorgt voor complicaties. Het land is een voormalige Franse kolonie. Vorig jaar verijdelden Franse troepen nog een couppoging van de rebellen. Tegelijkertijd leidt Frankrijk de EU-missie; het stuurt ook de meeste troepen en materiaal.
Die dubbelrol van Frankrijk maakt de missie tot ideaal doelwit voor de rebellen, denkt Afrika-expert Kotsopoulos. "De Fransen verlenen de regering steun tegen de rebellen. De EU-missie zou daarom kunnen worden gezien als een verkapte steun aan de regering omdat de vredestroepen de situatie in Tsjaad proberen te stabiliseren. De rebellen hebben gezegd dat als ze worden gehinderd door de EU-troepen, die gevaar kunnen lopen."
DE MISSIE
|
Terugvechten
De bevelhebber probeerde deze week op alle mogelijke manieren te benadrukken dat zijn missie los staat van Frankrijk, en dat zijn troepen zich nooit zouden mengen in het conflict tussen de regering en de rebellen. "Hoewel Frankrijk van belang is voor deze missie, is ze wel onafhankelijk van Frankrijk. We hebben een duidelijke opdracht. Zolang de rebellen zich niet met onze missie bemoeien, hebben wij geen enkele aanleiding om ons met hen bezig te houden."
Generaal Nash geeft wel toe dat zijn vredestroepen indien nodig zullen terugslaan. "Zullen ze terugschieten? Ja."
Volgens de leiding van de missie is dat nu nog niet aan de orde, ondanks het feit dat de gevechten zich nu al binnen een straal van vijftig kilometer rond de hoofdstad afspelen. Het dreigement van de generaal wordt pas relevant als er ook op burgers of VN personeel geschoten wordt, of op de Europese troepen zelf als deze uiteindelijk wel kunnen landen.
Overigens zal de vertraging waarschijnlijk niet lang duren. Het bijstellen van de plannen kost volgens de EU hoogstens een paar dagen. Er is dus geen sprake van afwachten tot de gevechten voorbij zijn.
Rol van Nederland
Het is niet de eerste keer dat de missie met startproblemen kampt. De vorige vertraging was wel degelijk langdurig van aard.
De eerste troepen zouden aanvankelijk al in november arriveren, maar hun vertrek werd toen uitgesteld wegens geruzie over geld en materiaal. Dat was gênant voor Brussel, zeker omdat er was beloofd snel in actie te komen om de vluchtelingen hulp te bieden.
De vertragingen zouden er ook toe kunnen leiden dat andere EU-landen wel twee keer nadenken voordat ze deelnemen aan de missie. Dat geldt zeker voor Nederland. Hoewel generaal Nash stelt dat Nederland ook troepen zal leveren, zegt de Nederlandse regering dat ze nog geen besluit heeft genomen. "We overwegen nog of we militaire steun zullen verlenen", zei minister Verhagen deze week.
Gezien de grote risico's is het eigenlijk verrassend dat de missie niet nog veel meer ophef veroorzaakt. Volgens deskundigen komt dit vooral omdat Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek geografisch zo ver weg liggen, en er weinig media-aandacht voor is.
Meer over: Afrika, Centraal Afrikaanse Republiek , EU-missie, John Kotsopoulos, Patrick Nash, Tsjaad
