Op 17 augustus 1982 rolden de eerste compact discs van de lopende band in een Philips-fabriek vlakbij de Duitse stad Hannover. Het glimmende schijfje was dé vinding van dat moment en markeerde de overgang van analoge naar digitale geluidsdragers. Nu, 25 jaar later, is de cd algemeen gebruiksgoed geworden. Het is alleen de vraag of hij de vijftig nog haalt.
Op de allereerste compact discs stond de Alpine Symfonie van Richard Strauss. Philips beloofde destijds dat wie de cd kocht de muziek voor eeuwig kon blijven draaien zonder kwaliteitsverlies. Tegenwoordig weten we dat daar het nodige op valt af te dingen omdat cd's door zonlicht of hoge temperaturen hun data kunnen verliezen. Maar daar wil Piet Kramer, een van de ontwikkelaars van de cd, niets van weten.
|
|
| "Eeuwig blijven draaien-zonder kwaliteitsverlies" |
Kramer blijft ook nu nog vierkant achter het product staan dat in samenwerking met Sony tot stand kwam. Het project dat digitale audio beschikbaar moest stellen voor de consument was destijds een technisch risicovolle onderneming. "Het was een project zonder precedent. Ons doel was de wereld rijp te maken voor de cd. Dit deden we door openlijk samen te werken en een standaard te bedenken waarin de specificaties van de cd nauwkeurig werden vastgelegd."
De standaard waaraan de cd moest voldoen werd vastgelegd in het "Rode Boek" en uitgegeven in 1980. Daarin stonden de precieze afmetingen, de duur en alle andere technische aspecten van de cd nauwkeurig omschreven. Ook stonden er de patentrechten van zowel Philips als Sony in. Zo heeft Philips het grootste deel van de disc en lasertechnologie ontwikkeld en droeg Sony bij aan de digitale codering voor een foutloze weergave van de originele muziek..
Veel van die technologie stond in 1979 toen Philips en Sony hun samenwerking begonnen nog in de kinderschoenen. Zo waren de chips die in de cd-spelers moesten komen te zitten voor die tijd de meest geavanceerde ooit in een consumentenproduct. En was de laser waarmee de cd's uiteindelijk gelezen moesten worden nog niet verder dan het ontwerp op de tekentafel.
Dat de compact disc drie jaar later rijp was om op de markt te verschijnen, is dan ook een technisch wonder te noemen. Twee maanden nadat de eerste cd's van de lopende band waren gerold werden de eerste cd-spelers in Japan op de markt gebracht. Europa en de Verenigde Staten volgden enkele maanden later. En het was meteen een grote hit. Sony verkocht vooral veel spelers en Philips haalde, dankzij het bezit van Polygram, haar winst grotendeels uit de verkoop van cd's.
In 1986 werden er meer cd-spelers verkocht dan platenspelers en in 1988 oversteeg de verkoop van cd's die van vinyl. Het ontwikkelen en marketen van de cd heeft Philips geen windeieren gelegd. Het zorgde ervoor dat het bedrijf tot eind jaren negentig zijn positie als belangrijkste Europese producent van consumentengoederen kon behouden.
De inmiddels gepensioneerde Kramer heeft geen deel gehad aan de winsten die uit zijn vinding zijn gehaald. "Als je iets ontwikkelt of uitvindt, ben je gewoon in dienst en het risico is voor de onderneming. Dus of het iets wordt of niet wordt, daar wordt de onderneming voor beloond. Niet jij direct. Maar ik heb een redelijke carrière gemaakt bij Philips. Erg is het niet voor me geweest."
De revolutie die de komst van de cd begin jaren tachtig ontketende heeft voor Kramer 25 jaar na dato nog niets van haar glans verloren. Hij en zijn teamgenoten hadden niet voorzien dat de computer- en entertainmentindustrie dankbaar gebruik zouden gaan maken van de digitale cd voor de opslag en verspreiding van hun data.
Toch moet ook Kramer toegeven dat de cd haar langste tijd gehad heeft. Het schijfje wordt niet zozeer bedreigd door andere geluidsdragers, maar door een bestandsformaat: mp3. Het is dan ook niet waarschijnlijk dat er ooit nog een geluidsdrager als de cd de markt gaat beheersen. Zelfs Kramer moet dat beamen: "Ik geef het toe. Het is een medium dat digitale signalen onthoudt. En ja, je weet nooit wat er nog kan komen aan nieuwe dingen. Dus het eeuwige leven zal die niet hebben."
