Nederlands

Nederlands > NIEUWS > Nederland > Taal

Poëzie op de kermis

door correspondent Nicky Jansen

11-06-2007

"Papapapapapapaaaaaah, jaaaaaaaaahóóóóóóórrrrrr, alwéér gewonnen!" Onder dreunende muziek worden er driftig prullaria uitgedeeld in de schiettent. Slechts voor een enkele scherpschutter zijn de gigantische knuffelberen weggelegd. De kermis inspireerde vele dichters tot het schrijven van poëzie. Die gedichten zijn door Bert Bevers gebundeld in het boekje 'Nu weer de kermis gloeit met duizend lichten'.

"Veel jeugdherinneringen, veel beschrijvende gedichten van mannen uit het einde van de negentiende eeuw, zoals Gerrit Achterberg en Martinus Nijhoff. Heren van stand, heren op leeftijd die zich afvragen: 'Waar ben ik hier verzeild geraakt?", vertelt Bert Bevers op de Antwerpse kermis over zijn bundel.

Inspiratiebron 
Kermis is een volkscultuur die al sinds de Middeleeuwen bestaat, maar het is niet bepaald een romantische wereld. De schetterende geluiden en vettige frietlucht botsen met de pracht en poëzie van de bundel. Bevers: "Kermis als inspiratiebron is niet voor de hand liggend. Het is ook opvallend dat het bij geen van de dichters een terugkerend thema is."
 
Het lawaai van de Antwerpse Sinksenfoor-kermis verstilt als Bert Bevers voorleest uit de bloemlezing. Niet de duizenden muntjes die in rinkelende apparaten verdwijnen, niet de gillende tieners in de looping-achtbaan, maar heimwee, herinnering aan weleer komen naar boven bij het lezen van de gedichten. De bloemlezer is niet meer teruggeweest op de kermis sinds hij de bundel heeft samengesteld.  

Op de kermis Te groot vond je jezelf voor carrousel en vliegtuigjes, te duizelig werd je van de rups. Van de waarzegger wist je dat hij loog. En het tapijt vloog veel te hoog. Maar wat was dat? ‘Het meisje zonder hoofd. De vrouw met de vier borsten. Komt dat zien!’ Kon zoiets bestaan misschien? Je wordt al groot, maar borsten vind je nog wat raar. En vier nog wel! Een mens zijn hoofd is al zo zwaar. Wiel Kusters

Een jongen verzoekende op de kermis te gaan Een Jongen sprak beschroomd aldus zyn’ vader aan: Ach! moogt ik, als ’t u belieft, mee na de kermis gaan? Myn neefjes staan gereed: de man zei; ’t mag niet weezen Gy moet hier stil in huis de Katechismus leezen. Denk wat heeft Salomon gezeid, De waereld is maar ydelheid, Een op gesmukte pop, waar voor de jeugd moet vreezen. Ja, sprak de jongen, dat zei Salomon misschien Na dat hy honderdmaal de kermis had gezien. Pieter Langendijk

Draaimolens en jongleurs
"Ik kijk nu niet anders naar de kermis dan voorheen. Wat in deze bundel staat bevestigt wat je hier ziet. Het is een laagdrempelig evenement. Iedereen weet wat een kermis is, iedereen heeft daar spontaan een beeld bij. Van hoog tot laag, van jong tot oud, associeert men kermis met bepaalde geluiden en geuren. Wat dat betreft is er niet een wereld voor me opengegaan bij het samenstellen van de gedichten."
 

Luister naar de reportage, gemaakt op de kermis van Antwerpen (4'40'')

De bundel is geïllustreerd met tekeningen, affiches en doeken uit de collectie van Historisch Centrum de Markiezenhof in Bergen op Zoom. Draaimolens en jongleurs worden tot kunst verheven. Het lieflijke van de kermis van toen heeft plaats gemaakt voor een schreeuwende, 21ste eeuwse variant, zonder zweefmolen en carrousels.
 
"De moderne attracties zijn allemaal nieuwe versies van de ouwe sensaties. Je gaat nu met een rotgang over de kop, in feite is dat gewoon een schommel. Alleen honderd keer zo snel en tien keer zo hoog. Maar het gevoel is vergelijkbaar."
 
'Nu weer de kermis gloeit met duizend lichten' is een uitgave van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.

Bert Bevers: Nu weer de kermis gloeit met duizend lichten  ISBN: 9789071840692 Uitgave van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur Te bestellen door overmaking van 22,50 op gironummer 810806 van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur in Utrecht o.v.v. kermispoëzie.

 

Meer over: bert bevers, kermis, kermispoezie, volkscultuur

---

Copyright Radio Nederland Wereldomroep 2009 privacy | copyright | disclaimer