Het biometrisch paspoort is voorzien van een chip waarop een aantal persoonsgegevens staan, zoals naam, geslacht, nationaliteit en sociaal-fiscaal nummer. Bovendien bevat de chip een digitale foto van de houder, een zogeheten gelaatsscan. Andere lichaamskenmerken, zoals bijvoorbeeld vingerafdrukken, zullen nog volgen. Identiteitsfraude wordt zo tegengegaan en dat is noodzakelijk om terrorisme goed te kunnen bestrijden.
Europa
Het digitale paspoort wordt ingevoerd onder druk van de Verenigde Staten. Na de aanslagen van 11 september 2001 is de grenscontrole veel strenger en moeten bezoekers een digitaal paspoort kunnen tonen of een apart visum aanvragen. Die regel zou al in oktober 2005 van kracht worden, maar de lidstaten van de Europese Unie hebben uitstel gekregen tot augustus van dit jaar. De EU had voor 9/11 zelf ook al plannen om een veiliger paspoort te maken, maar de terreuraanslagen in de VS zorgden voor een stroomversnelling. In België en Duitsland is het biometrisch paspoort al ingevoerd.
Niet waterdicht
Toch is biometrie volgens kenners niet zo betrouwbaar. Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), de instantie die in Nederland waakt over de privacy, noemt het geloof in de waterdichtheid van het nieuwe paspoort een illusie. "Biometrie is een nuttige technische ontwikkeling, maar tegen terrorisme kun je nooit een waterdicht systeem maken ."
Hellend vlak
Het biometrische paspoort lijkt de opmaat naar meer. De regering heeft plannen om een centrale reisdocumentenadministratie aan te leggen, een soort databank waar online biometrische gegevens van paspoorten kunnen worden geverifieerd. Als het moet, kunnen politie en justitie die gegevens ook gebruiken.
Critici vinden dat een hellend vlak. Joris van Hoboken was tot voor kort werkzaam bij "Bits of Freedom", een onafhankelijke organisatie die zich inzet voor de bescherming van digitale burgerrechten. "Het einde is zoek met dit bizarre voorstel. Het doet twijfelen aan de manier waarop de overheid onze burgerrechten waarborgt."
Ook hoogleraar Bart Jacobs ziet zo'n digitale databank absoluut niet zitten:
"Met een centrale databank met vingerafdrukken kan de overheid de eigen burgers een stuk makkelijker in de gaten houden. Zulke databanken moeten beperkt blijven tot de bad guys. Gewone burgers moeten niet worden behandeld alsof ze criminelen zijn."
Angsthazerij
Privacybeschermer en oud-staatssecretaris Kohnstamm voelt ook weinig voor een centrale databank, al wijst hij biometrie niet bij voorbaat af. Maar er moet volgens hem wel een maatschappelijk debat komen over het onderwerp. Hij vindt dat de maatschappij moet bepalen wat de grenzen van de techniek van biometrie zijn en niet andersom. " Niet alles wat technisch kan, moet ook worden ingevoerd." Bovendien is angst een slechte raadgever, aldus Kohnstamm: "Gebruik geen biometrie uit angsthazerij vanwege het terrorisme."
Meer over: biometrie, paspoort, reisdocument, reizen, terrorisme, terrorismebestrijding
