Radio Nederland Wereldomroep

Nederlands > NIEUWS > Nederland > Samenleving

‘Bijzondere rechtspleging was geschiedvervalsing’

Door Eric Hesen

04-05-2007

Henk EeftingEen bijltjesdag moest worden voorkomen. Daarom werd op 6 mei 1945 de bijzondere rechtspleging in Nederland ingesteld. Vijf gerechtshoven werden speciaal ingericht om snel, streng en rechtvaardig af te rekenen met collaborateurs en oorlogsmisdadigers. Maar volgens Henk Eefting schoot de bijzondere rechtspleging vanaf het begin zijn doel voorbij.
 
Eefting deed onderzoek naar de bijzondere rechtspleging en bundelde zijn resultaten in het boek 'De bijzondere rechtspleging, rampzalige gevolgen voor politieke delinquenten en collaborateurs'. "Het is bedacht door een regering in ballingschap", vertelt Eefting. "Zij werd niet nauwkeurig genoeg geïnformeerd, maar stond wel onder druk van het verzet en koningin Wilhelmina om snel te handelen. Daarnaast vond men toch vooral dat er gestraft moest worden. Het ging om wraak. Ook was er praktisch niet goed over nagedacht. Er waren gewoon te weinig gevangenissen en te weinig rechtbanken."
 
Foute vader
In totaal werden er zo'n 150.000 mensen opgepakt. In vijf gerechtshoven (Den Haag. Amsterdam, Den Bosch, Leeuwarden en Arnhem) moesten de vermeende landverraders in hoog tempo worden berecht. Eén van hen was de vader van Henk Eefting. Hij was lid geweest van de NSB en de landwacht. "Hij kreeg twee jaar cel, een boete van vijfduizend gulden en hij verloor tien jaar het recht om te kiezen of gekozen te worden", zegt Eefting.

"Maar het ergst was dat de staatsboerderij die hij huurde, hem werd afgenomen. Men vond dat landverraders niet meer van die mooie staatsbedrijven mochten hebben. Zo verloor hij dus ook nog eens zijn enige bron van inkomsten. De straf was volgens mij dan ook buiten proportie. Natuurlijk was hij lid van de NSB en landwacht, maar hij heeft nooit iemand persoonlijke schade berokkend. Hij heeft zelfs onderduikers beschermd. Daar waren ook getuigen van, maar het heeft allemaal niets geholpen."
 
Persoonlijke omstandigheden
De grootste fout die volgens Eefting bij de bijzondere rechtspleging is gemaakt, is dat alles en iedereen op een hoop is gegooid. Er werd volgens Eefting niet gekeken naar eventuele persoonlijke omstandigheden. Zo was het lidmaatschap van de NSB al voldoende voor een gevangenisstraf van twee jaar en een hoge geldboete. "Er waren natuurlijk vaak economische redenen waarom iemand lid werd", aldus Eefting. "Er was veel armoede. Ook de democratie werkte hier niet goed. Dan kijk je naar het Duitsland van Hitler en daar bleek het dan wel goed te gaan. Daar trok de economie aan en was er geen werkloosheid. Daarom besloten velen de NSB te steunen."
 
Het lijkt een excuus dat voor de oorlog of in de eerste oorlogsjaren misschien nog vol te houden is, maar later, wanneer de verschrikkingen van de nazi's echt duidelijk worden, natuurlijk niet meer. "Ik denk dat de meeste het gewoon niet hebben geweten dat er miljoenen joden in de gaskamers zijn omgekomen", vervolgt Eefting. "Ik heb ook wel eens aan mijn vader gevraagd waarom hij niet is weggegaan bij de NSB. Maar dat wilde hij niet. Natuurlijk zag hij ook dat het fout ging, maar hij vond dat je ook bij een dreigende nederlaag de partij moest blijven steunen."
 
Geschiedvervalsing
Er is de afgelopen jaren maar een handvol publicaties over de bijzondere rechtspleging verschenen. "Er rust namelijk een enorm taboe op", vertelt Eefting. "Er zijn namelijk grote blunders gemaakt, en daar praat men liever niet over. Maar ook de dingen die fout zijn, moeten benoemd worden. Het is een vorm van geschiedvervalsing als hier niet over gesproken wordt. Zo blijft het idee bestaan dat iedere NSB-er een landverrader was. En daartegen wil ik strijden, want dat is niet terecht."

Meer over: bevrjidingsdag, bijzondere reachtspleging, collaborateurs, henk eefting, nsb, oorlogsmisdadigers

Reacties:


Mark, 08-05-2007 - Nederland

Helaas beste Ruud staan in dit boek niet alle mis/wandaden tegen de menselijkheid. Je zou er nog een paar boeken over kunnen schrijven. Ik bgerijp als je familie is uitgeroeid dat je dan wraakgevoelens koesterd, maar deze mensen moet je dan niet als bewaarder aanstellen. Dat is in vele gevallen wel gebeurt. Daar is het ook hopeloos mis gegaan. Zonder het leed wat is aangedaan aan bijvoorbeeld de heer Wiesental te bagetaliseren, hoort er ook een speurder te zijn die deze misdadigers zou moeten opsporen en als nog moeten laten vervolgen. desnoods postuum. Een misdaad tegen de menselijkheid blijft eewig bestaan. Het toenmalige koningshuis is daar indirect mede schuldig aan. Er was voor landveraders geen plaats meer in ons land na de oorlog, zei Wilhelmina. Maar met de vlucht naar Engeland zonder daar de regering van op de hoogte te hebben gebracht, als bevelhebber der strijdkrachten in volle oorlogstijd het land en regering in de steek laten, lijkt op landveraad.


Ruud, 07-05-2007 - Nederland

Het boek heb ik inmiddels gelezen, als naoorlogse generatie schrik je toch ontzettend, dat landgenoten toendertijd op een zo'n verschrikkelijke manier hebben geplunderd, mishandeld, verkracht en gemoord in de naoorlogse kampen en gevangenissen. Vooral het verhaal van de honderden doden in Kamp Erika te Ommen is een verschrikking en waarom krijgen wij dat pas zestig jaar later te horen/lezen? Henk Eefting heeft hiermee een geweldig goed geschreven boek op de markt gebracht met ontzettend veel historisch nieuws dat ons nooit verteld is.


Mark, 07-05-2007 - Nederland

Cornelis het is verschrikkelijk wat jou is overkomen. Ik kan me de frustraties voorstellen. Maar je kan de schuld van een collectief niet op een individu afrekenen. Mijn opa had ook een bloedhekel aan alles wat NSB was. Hij had hele nare ervaringen vanuit de oorlog. Maar daar gaat dit boek niet over. Het gaat over het feit dat er na de oorlog heel veel mis gegaan is met het recht. De dingen die er mis zijn gegaan, daar was het koningshuis en de gevluchte regering toen schuldig aan. Op het moment dat je de "verdachten" mishandeld, vermoord en wat nog walgelijks meer aandoet en je de Duitsers hierin overtreft, Ben je hetzelfde ook een vuile schoft. Een ieder is pas schuldig als dit bewezen is ik weet niet hoe dat in jou land gaat, maar jullie daarin zijn de overtreffende trap. De helden die de zogenaamde "moffen meiden"kaalschoren waren in mijn ogen varkens. Waarom deden zij dit niet met meiden die geallieerden soldaten behaagden? Deze zwarte bladzijden uit onze geschiedenis moet worden verteld, ik raad je aan om eerst het boek te lezen en dan te oordelen.


Silbertanne, 07-05-2007 - Duitsland

@Cornelis Brouwer, Mooi commentaar, Cornelis. gelukkig woon je nu in een land die vrijheid respecteert, waar de doodstraf is afgeschaft, waar blank en zwart gelijk zijn, die gevangen niet martelen en niet zonder proces jarenlang opsluiten in Guantamo Bay en die een president heeft met het IQ van een ei..... Je had beter in Europa kunnen blijven....


Cornelis Brouwer, 06-05-2007 - Vereenigde Staten van Amerika

NSB ers waren landverraders, iki was op gepikt bij de landwacht en de Sicherheit DIienst uit de Euterpestraat.Mijn vrienden en mijn vriendin met haar hele familie waren van huis gehaald en binnen twee maanden vermoord. Hun huizen werden leeggehaald door de mannen van MUssert Dit schuim hielp de Duitsers met het verraden van Amsterdammers, en dit tuig is er te gemakkelijk afgekomen. Ik was 19 jaar toen ze begonnen, wat de leukste tijd voor iemand moet zijn is verpest door deze groep land verraders en schei maar uit met schrijven want die vijf jarenkomen weer bij mij terug. Mijn opleiding kon ik niet doorzetten omdat de "overheid" de school sloot, nadat we een Ned. SS beide zijn bevroren armen braken nadat hij ons kwam opzoeken na zijn dienst in Rusland


Geef uw reactie



Naam
E-mail
Verberg mijn e-mailadres
Toon mijn e-mailadres bij mijn bericht
URL
Woonplaats
Land
Commentaar
  Type de tekens uit het plaatje over in onderstaand veld. Dit ter voorkoming van SPAM-berichten.
 
Stuur een kopie van dit bericht naar mijn eigen e-mailadres