De tijd dat leerlingen in Nederland vijf dagen per week meerdere uren per dag klassikaal les kregen lijkt definitief voorbij. De laatste jaren richt het onderwijs zich steeds meer op het zelfstandig leren, met in sommige gevallen achturige collegeweken en halflege roosters. Na het Studiehuis is er nu het nieuwe leren. Een onderwijsvorm waarbij leerlingen steeds meer zelf kennis moeten vergaren aan de hand van opdrachten (bijvoorbeeld via internet). De begeleiding van docenten valt voor een groot deel weg. Daar worden leerlingen naar eigen zeggen de dupe van, want 'als je iets wil leren, heb je die begeleiding toch nodig.'
Proefkonijn
Reden voor scholierenorganisaties van het voortgezet onderwijs (LAKS), beroepsonderwijs (JOB) en hoger onderwijs (LSVb) om de noodklok te luiden. In een brief aan staatssecretaris Bruins van Onderwijs schrijven ze dat "scholieren en studenten lang genoeg proefkonijn zijn geweest" voor onderwijsvernieuwingen. Ze eisen meer klassikale lessen en betere begeleiding van docenten. Volgens hen zijn de gebrekkige taal- en rekenvaardigheden van leerlingen onder andere te wijten aan het nieuwe leren.
 |
 |
| Luister naar de gesprekken met Mark Brakel en Presley Bergen 7'56" | |
Verschraling
Niet alleen de scholieren en studenten zijn ontevreden over het nieuwe onderwijssysteem, ook docenten zelf klagen erover. De Vereniging Beter Onderwijs voor Nederland, waarin ook docenten zitten, keert zich al maanden tegen de vernieuwingen in het onderwijs. Volgens de vereniging is er al een tijd lang sprake van verschraling van het onderwijs. Presley Bergen, woordvoerder van de vereniging, zegt dat het op de eerste plaats belangrijk is dat je een vakdocent hebt die in staat is kennis over te dragen. Ten tweede moet die docent de regie in handen houden als de leerlingen zelf op pad gaan om opdrachten uit te voeren.
Maar als docenten tegenwoordig nog maar weinig les geven, wat doen ze dan wel? Volgens Bergen verdwijnt de vakdocent steeds meer uit beeld, een docent heet nu 'coach' en wordt ook lager ingeschaald. "Je ziet bijvoorbeeld op het HBO dat er de laatste jaren geen docenten meer zijn aangenomen, maar mensen die zich coach of begeleider noemen. Die moeten een project gaan leiden dat wellicht ooit door een vakdocent is opgezet, maar waar zij zelden verstand van hebben. En docenten die er al waren, worden gewoonweg gedegradeerd tot coach."
Wasserbombe
Studenten komen van school af en zijn niet berekend op hun taak. Bergen vergelijkt de situatie met de benaming die Duitsland een tijdje geleden gaf aan de Nederlandse tomaat: een wasserbombe. "We hebben prachtige diploma's, mooi van buiten, maar er zit eigenlijk niets in. En het vervelende is dat de studenten daar zelf niets aan kunnen doen; ze zijn niet dommer dan de generatie van hun ouders."
Het ministerie van Onderwijs heeft vorig jaar de Onderwijsinspectie opdracht gegeven om het aantal lesuren te controleren in het voorgezet- en beroepsonderwijs. Begin februari wordt een tussenrapportage verwacht. Staatssecretaris Bruins zei in een reactie: "Ik baal ervan als scholen de kantjes eraf lopen en hun uren niet maken." Maar volgens Bergen schuift de overheid wanneer het niet goed de verantwoordelijkheid af op de scholen " en als je dat doet, dan zal er niet snel iets veranderen natuurlijk!"
Meer over: kwaliteit, nieuwe leren, onderwijs, onderwijsvernieuwing, scholen, scholieren, studenten
