| Maquette van de Westermoskee in de Amsterdamse wijk De Baarsjes |
Toen minister Donner eind februari de aftrap gaf voor de bouw van de op een na grootste moskee van Nederland, sprak hij van 'een symbool van vermenging van culturen' en van echte godsdienstvrijheid. "De tijd dat we in Nederland andere religies gedoogden mits hun gebouwen maar niet werden gezien, ligt achter ons, niet voor ons", aldus de bewindsman.
Donner richtte zich met zijn lovende woorden vooral tot opdrachtgever Milli Görüs, omdat de lokale afdeling van deze Turkse sociaal-religieuze beweging zich tot dan toe goed in de Amsterdamse samenleving had geïntegreerd.
Machtsgreep
Maar Donner had z'n hielen nog niet gelicht of het liberale bestuur van die afdeling ging op de schop. In plaats van de vernieuwers kwamen bestuurders waarvan onduidelijk is of ze wel even vernieuwend zijn als hun voorgangers. Al snel deden speculaties de ronde over een 'machtsgreep' door het conservatieve hoofdkantoor van Milli Görüss Europa in Keulen.
Voor de Amsterdamse woningcorporatie Het Oosten die rond de moskee honderd woningen wil bouwen, was dat nog geen reden om als mede-opdrachtgever de bouw af te blazen. Pas toen in september bij Milli Görüs ook de vernieuwingsgezinde directeur werd afgezet die direct bij de bouw van de Westermoskee was betrokken, was voor Het Oosten de maat vol. De woningcorporatie schortte zijn medewerking aan het project op.
Overtrokken
Milli Gorus-kenner Nico Landman van de Universiteit van Utrecht begrijpt de woningbouwvereniging wel, maar vindt de reactie toch overtrokken. Zo veegt hij de speculaties over een 'coup' door het Milli-Görüs-hoofdkantoor in Keulen van tafel. Hij schetst Milli Görüs als een organisatie waarbinnen plaatselijke afdelingen altijd al van het hoofdkantoor een zekere ruimte kregen bij hun interpretatie van de islam in relatie tot de westerse geseculariseerde samenleving. En zelfs binnen de vooruitstrevende Amsterdamse afdeling is er een meer conservatieve stroming die vindt dat de vorige bestuurders te ver voor de muziek uitliepen.
Landman verwacht dat de nieuwe bestuurders gas terug zullen nemen in gevoelige kwesties als vrouwenrechten en het homo-huwelijk. Maar dat houdt volgens de onderzoeker niet automatisch in dat Milli Görüs in Amsterdam nu uiterst conservatief wordt en richting radicalisme en anti-integratie beweegt.
Garanties
Het Oosten is daar nog niet zo zeker van. Zelfs nu de rechter heeft bepaald dat het ontslag van de Amsterdamse bouwdirecteur van Milli Görüs niet onterecht was, eist de woningcorporatie meer garanties ten aanzien van de leiding van de moskeeorganisatie. Milli Görüs moet in Amsterdam weer een bestuur krijgen dat in de buitenwereld het volste vertrouwen geniet, vindt Het Oosten, want alleen dan kan de Westermoskee worden gered.
Meer over: Donner, Het Oosten, milli görüs, westermoskee
