De interesse in natuurbegraven in Nederland is groot. Natuurbegraafplaats Bergerbos in Limburg kan de vraag net aan.
Natuurbegraafplaats Bergerbos in Sint Odiliënberg
Foto's: Marcel Decraene/RNW |
Met een dof geluid ploft het zand neer op het deksel van de doodskist. Huub Kluitmans zet zijn spade in de grond en rust even uit. Deze begrafenis gaat hem niet makkelijk af. Hij heeft de overledene gekend en nog samen met hem een plaatsje uitgezocht.
Kluitmans: "Het was een lieve, aardige man. Hij wilde naast zijn schoonzoon liggen, die twee jaar geleden is overleden. Hij ligt nu mooi onder de bomen. Hier is rust. Zijn geest is hopelijk op de plek waar we allemaal naartoe willen."
Naamplaatjes
Huub Kluitmans is directeur van Natuurbegraafplaats Bergerbos in Sint Odiliënberg in Midden-Limburg. Hier geen aangeharkte grindpaden, gemaaide gazons en zeker geen lange rijen grafzerken. Rust en vooral natuurlijkheid overheersen. De overledenen zijn midden in het bos begraven. Alleen kleine naamplaatjes markeren de graven. De natuur heeft vrij spel. Overal liggen bladeren en takken.
Natuurbegraafplaats Bergerbos heeft een oppervlakte van 7 hectare. De begraafplaats bestaat vijf jaar. Er liggen nu zo'n vierhonderd mensen begraven. In het eerste jaar werden er slechts twintig mensen begraven, maar dat aantal is vorig jaar opgelopen tot 104. Directeur Kluitmans: "Natuurbegraven is heel erg populair. Er zijn hier veel plaatsen gereserveerd. Met honderd begrafenissen per jaar zitten we hier echt aan ons maximum."
Toch kan Kluitmans voorlopig nog vooruit. Hij heeft berekend dat maar liefst tienduizend mensen in het bos kunnen worden begraven.
Grafmonumenten mogen op Bergerbos
niet hoger zijn dan anderhalve meter |
Zwanger
Henk Beckers laat het graf van zijn vrouw Toos zien. Twee lage basaltblokken voorzien van enkele bronzen plaatjes vormen een bescheiden grafmonument. Bovenop de blokken staat een kleine lantaarn en ligt een stenen hartje, achtergelaten door de jongste dochter van het echtpaar. Ze wil zo haar moeder laten weten dat ze zwanger is. Natuur, rust, vrijheid en oorspronkelijkheid bepaalden de keuze van het echtpaar Beckers voor Bergerbos. Henk Beckers woont in Sint Odiliënberg en gaat regelmatig met zijn hondje in het bos wandelen: "Het is hier niet zo aangeharkt en gecultiveerd. Je ontmoet hier mensen die van de natuur houden, maar ook hun dierbaren komen bezoeken. Die mensen zijn treurig, maar er wordt ook veel gelachen. Dat hoort ook bij het leven en de rouwverwerking. Op een reguliere begraafplaats gebeurt dat niet zo snel, denk ik. Daar is de sfeer veel formeler."
Weerzin
Natuurbegraven is overgewaaid uit Engeland, waar enkele honderden natuurbegraafplaatsen zijn. Nederland heeft er slechts twee: Bergerbos en Natuurbegraafplaats Westerwolde op de Veluwe. Maar de interesse voor natuurbegraven in Nederland neemt toe. Dat bleek vorig jaar uit onderzoek van de Hogeschool Van Hall Larenstein, een onderdeel van de Wageningen Universiteit.
Volgens directeur Huub Kluitmans van Bergerbos komt die populariteit deels voort uit weerzin tegen de reguliere begraafplaatsen: "De mensen die hier voor kiezen hebben het helemaal gehad met de traditionele begraafplaatsen. De regie is daar in handen van de gemeentes of de kerk. Die hanteren een soort strafbeleid: netjes op een rijtje liggen en iedereen hetzelfde grafteken."
Er is plaats voor zo'n tienduizend overledenen |
Teddyberen
Toch kent ook Bergerbos regels. Grafmonumenten mogen bijvoorbeeld niet hoger zijn dan anderhalve meter en het neerzetten van allerlei spullen zoals teddyberen, knuffels en foto's is uitdrukkelijk niet de bedoeling. Natuurlijkheid staat voorop.
In het begin is het wel eens misgegaan. Kluitmans laat een grafmonument zien van een overleden kind. Twee grote stenen staan op het graf en er liggen verschillende speelgoedjes. "Dit is eigenlijk een uitwas. Het monument van twee meter is veel te hoog. Hier worden heggetjes geplant, geschoffeld en geharkt. Dat is niet de bedoeling. Je moet de natuur met rust laten."
Achteraf vindt Kluitmans dat hij veel te soepel is geweest, maar hij vond het moeilijk om ouders die rouwen om hun kind vermanend toe te spreken: "In het begin waren we bang dat een te streng beleid mensen zou afschrikken. Maar het werkt juist andersom. Je moet de natuurlijkheid waarborgen. Toch zal ik de laatste zijn die de teddyberen weghaalt. Als ouders van plan om dingen neer te zetten op het graf van hun kind, heb ik liever dat ze naar een algemene begraafplaats gaan."
Meer over:
bergersbos,
natuurbegraafplaats,
sint-odiliënberg
greethuiskamp,
greethuiskamp@hotmail.com,
06-07-2008
- Nederland
Wij wilen heel graag meer weten over de mogelijkheid om in het bod bij Aperdoorn te worden begraven.. Wij wonen in Friesland maar o.i. is de dichts bijzijnde mogelijkheid bij Apeldoorn. De plannen voor het noorde zijn in een heel pril stadium en we willen wel graag iets regelen. Kunt u ons hierover informatie sturen.
Stichting BEHOUD HORSSENSE BOS,
27-03-2008
- holland
Helaas heeft Hans het niet begrepen! Natuurbegraven is in opkomst.Ook Staatsbosbeheer,dat veel grote bossen beheert,wijst het natuurbegraven niet helemaal af,maar ze keuren het alleen goed om zo nieuwe natuur te creëeren.Ze keuren het wel af om het in bestaande mooie oude vaak eeuwenoude bossen te doen omdat daar de natuur erg wordt verstoord door begrafenissen en de nabestaanden die de graven komen bezoeken,zeker als je praat over een groot publiek zoals Hans wil.Voorbeeld van een initiatief met natuurbegraven is b.v. in Groningen waar op een stuk grond van 200ha. dat in ontwikkeling is ook een plek voor een natuurbegraafplaats is gereserveerd,waardoor er op den duur een nieuw bos zal ontstaan,nieuwe natuur dus.Op zich een project waar zeer zorgvuldig gekeken zal moeten worden naar de risico's van vervuiling van de bodem en het grondwater,want ja Hans,iedere begraafplaats is een chemische afvalhoop.Zie de berichten recent over het asstrooiveld in Nieuwegein,dat zo vervuild is met metalen,dat de gemeente het terrein moet saneren,omdat ze bang zijn dat er problemen met het grondwater gaan ontstaan.Het lijkt Hans zeer onwaarschijnlijk die chemische afvalhoop? Lees de artikelen maar eens van hoogleraar milieukunde Lucas Reijnders over ecologisch doodgaan!
Ik hoop dat Hans' wens ooit in de natuur begraven te worden in vervulling zal gaan.Alleen begraven in de natuur mag nooit ten koste gaan van een eeuwenoud prachtig landgoed waar dassen,vossen,uilen en heel veel andere bizondere dieren en planten hun thuis hebben.
Joris,
27-03-2008
-
O ja, even om op Hans te reageren....duizenden jaren geleden was de bevolkingsdruk op de natuur nog niet zo groot. De zaken moeten natuurlijk wel in het goede perspectief gezien worden.
Joris,
27-03-2008
-
Zonde om (een van de weinige) de mooie stukjes groen op te geven om er een begraafplaats van te maken? Ten koste van o.a.dassen,vossen hermelijnen. Ik denk dat het voor een overleden persoon niet zo heel veel meer uitmaakt waar deze wordt begraven. Laten we wat respectvoller omgaan met de levende zaken!
Hans,
25-03-2008
-
Het initiatief van een natuurbegraafpark vind ik geweldig. Zo hoort het namelijk en zo worden mensen al duizenden jaren begraven. Prima idee om de mogelijkheid tot een natuurlijke begrafenis mogelijk te maken voor een groot publiek.
Jammer dat meteen weer het milieu erbij wordt gehaald. Als ik de voorgaande schrijver mag geloven is iedere begraafplaats een chemische afvalhoop. Dat lijkt me erg ver gezocht en zeer onwaarschijnlijk. Nee, ik ondersteun dit initiatief van harte en hoop ooit zelf in een dergelijk park begraven te worden.
omwonenden Heerlijkheid Horssen,
13-03-2008
-
Het initiatief om op de Heerlijkheid Horssen een natuurbegraafplaats te creëren is een fout plan! Het eeuwenoude landgoed met een ecologisch zeer waardevol terrein herbergt een levendige dassenburcht,er zijn vosen,hermelijnen,uilen en een grote buizerdpopulatie.Het landgoed is onderdeel van de ecologische hoofdstructuur.De landinrichtingsplannen Land van Maas en Waal zijn:
-Het inrichten van een reservaatsgebied Horssen als een afwisselend leefgebied voor onder meer de das.
-Ecologische verbindingszone vanaf de Heerlijkheid Horssen naar de stuwwal bij Nijmegen.
Het inrichten van een natuurbegraafplaats op het eeuwenoude landgoed zal een onaanvaardbare verstoring van de natuur en de rust[dassen hebben een zeer rustige leefomgeving nodig] teweeg brengen[denk aan begrafenissen en bezoek nabestaanden in de jaren daarna].Ook de ecologie van het bos zal ernstige schade oplopen[het begraven van lichamen met lood dat zich in de botten heeft verzameld,cadmium,amalgaan,dioxines zal een enorm milieuprobleem creëren voor nu en de toekomst]
Het is ook niet uit te sluiten dat er op termijn problemen met het grondwater ontstaan.
Het opofferen van zo'n mooi oud bos door het aanleggen van een natuurbegraafplaats mag niet doorgaan!
Landgoed Heerlijkheid Horssen,
heerlijkheidhorssen@planet.nl,
07-03-2008
- Nederland
Laatste nieuws is dat er in Horssen in het Land van Maas en Waal ten Westenv an Nijemgen een initiatief is genomen om te komen tot een NATUURBEGRAAFPARK in een prachtig oud loofbos.
De gemeente Druten onderzoekt op dit moment de mogelijkheden hiervoor
Vor meer info zie www.natuurbegraafpark-horssen.nl
nancy,
08-02-2008
-
ik heb net het bericht gelezen over de natuurbegraafplaatsen waarin staat dat er 2 in nederland zijn maar er is er nog een en wel natuurbegraafplaats assel aan de aalscholverweg in apeldoorn
Luister naar het gesprek met Henk Beckers (2'59'')
