Radio Nederland Wereldomroep

Nederlands > NIEUWS > Nederland > Politiek

Ontwikkelingssamenwerking geen heilig huisje meer

door Pieternel Gruppen

19-05-2005

Foto: Minister Van Ardenne

Minister Van Ardenne moet zich verantwoorden op 'gehaktdag'.

Minister Van Ardenne voor Ontwikkelingssamenwerking moet donderdag haar budget verantwoorden in de Tweede Kamer. Dat gebeurt elk jaar op de zogenoemde gehaktdag, een soort tussentijdse Prinsjesdag. De minister kan dit keer kritische vragen uit de Kamer verwachten, want ontwikkelingssamenwerking is niet meer het heilige huisje dat het lange tijd is geweest.

Het was tot voor kort not done om vragen te stellen over het nut van ontwikkelingssamenwerking. Nederland had immers een naam hoog te houden. Zo is het één van de weinige landen die zich houden aan de internationale afspraak om minstens 0,7 procent van het BNP aan ontwikkelingssamenwerking te besteden. Minister Van Ardenne mag jaarlijks zelfs 0,8 procent van het BNP uitgeven, zo'n vier miljard euro.

Vragen
Steeds vaker wordt de vraag gesteld of dat geld wel goed wordt besteed. Volgens Jeroen de Veth van de Derde Kamer, een denktank van honderdvijftig leden die zich allemaal op een of andere manier met ontwikkelingssamenwerking bezighouden, is dat niet zo verwonderlijk:

"We leven in een tijd waarin de Nederlander wordt meegedeeld dat we de broekriem moeten aanhalen. En dan gaan we ons over allerlei onderwerpen zoals volksgezondheid, onderwijs en dus ook ontwikkelingssamenwerking de vraag stellen of het geld wel zinnig wordt besteed. Omdat ontwikkelingssamenwerking zich vooral in het buitenland afspeelt, weten mensen helemaal niet zo goed wat er met dat geld gebeurt."

Kritiek
Vooral de rechtse partijen in de Tweede Kamer verwoorden deze gevoelens. Zo wil de Groep Wilders ontwikkelingssamenwerking, met uitzondering van noodhulp, helemaal afschaffen.

Foto: Stapel documenten

 "Stapels rapporten over ontwikkelingsprojecten".

Maar ook de VVD heeft de aanval op de minister geopend. Tweede Kamerlid Zsolt Szabo, die een rapport schreef over het huidige ontwikkelingsbeleid, heeft felle kritiek.

"We hebben de laatste 35 jaar vijfhonderd miljard euro in Afrika gestoken. Er liggen tienduizenden rapporten, waarbij alle projecten op een ordentelijke manier zijn verantwoord, en alle projecten een groot succes waren. Maar als je in een helikopter over Afrika vliegt, zie je gewoon de ellende."

Volgens Szabo zou de helft van het budget aan economische ontwikkeling moet worden besteed. Maar de "NOVIB's van deze wereld" wisten tot voor kort niet eens hoe ze dat woord moesten schrijven, aldus het Kamerlid. Hij weet nog wel een potje waar die economische ontwikkeling uit betaald kan worden. Volgens Szabo wordt teveel ontwikkelingsgeld in Nederland zelf besteed.

Foto: Tweede Kamerlid Zsolt Szabo

Volgens Kamerlid Szabo wordt teveel geld in Nederland zelf besteed.

"Er lopen hier duizenden mensen rond bij honderden organisaties die zich bezig houden met ontwikkelingssamenwerking. Iedereen heeft zijn eigen website, iedereen heeft zijn eigen blaadjes en eigen congressen die elkaar overlappen. Ik word ook wel eens uitgenodigd op dezelfde dag voor drie, vier congressen over hetzelfde onderwerp. Mensen in de Derde Wereld hebben daar dus helemaal niets aan."

Als Szabo op de stoel van de minister zou zitten, wist hij het wel. Met een kwart van het budget denkt hij meer te kunnen bereiken dan de minister met vier miljard.

Bluf
"Rabiate bluf", zegt PVDA Tweede Kamerlid Diederik Samson. "Ik heb nog geen enkel voorstel van Szabo gezien, waaruit blijkt dat hij die één miljard beter zou inzetten dan tot nu toe gebeurt." Het is een beetje nationale sport geworden om dit beleidsterrein aan te vallen, aldus Samson.  Tegelijkertijd verwijt hij de ontwikkelingswereld slecht te reageren op de kritiek:

"Een verkrampte reactie draagt niet bij aan een betere vorm van ontwikkelingssamenwerking. Je moet frank en vrij die strijd aangaan. Want juist door die verkramptheid blijft het een soort patstelling tussen degenen die zeggen dat het niet helpt en degenen die zeggen dat het wel helpt."

Samson vindt het jammer dat het debat verzandt in een welles-nietes discussie. De inhoud zou volgens hem voorop moeten staan. Hij wil bijvoorbeeld graag praten over de manier waarop landbouwsubsidies het ontwikkelingsbeleid tegenwerken. De boel opschudden is goed maar het moet niet leiden tot een vermindering van de hulp.

Meer over: diederik samson, gehaktdag, jeroen de veth, ontwikkelingssamenwerking, van ardenne, zsolt szabo

Gerelateerde artikelen: