Iraanse studenten in Nederland nemen geen genoegen met de uitleg van de regering over de verscherpte sanctieregeling voor Iran. Sinds 1 juli zijn ze uitgesloten van bepaalde vakken en van het bezoeken van bepaalde plaatsen, waar zich kennis bevindt die Iran zou kunnen gebruiken voor het ontwikkelen van kernwapens. Discriminatie, zeggen de studenten. Ze vinden dat de rechter moet beslissen.
 Testreactor van de Technische Universiteit Delft Foto: radio West |
Interpretatie
Maar Behnam Taebi, een woordvoerder van de Iraanse studenten, vindt dat Nederland daar een geheel eigen draai aan heeft gegeven.
"Het is niet de resolutie waar wij tegen zijn", zegt Taebi. "Het is de interpretatie van de Nederlandse regering. Ik wil in herinnering roepen dat de resolutie van bijna twee jaar terug met geen woord rept over het uitsluiten van studenten van een masteropleiding. Het kabinet neemt aan dat studenten die hier zijn allemaal informatie gaan doorsluizen naar Iran, en dat het type informatie in masteropleidingen - redelijk fundamentele basisinformatie - het Iraanse kernprogramma vooruit kan helpen. Dat zijn twee aannames die het kabinet moet hardmaken."
Uitzonderingen
De studenten beroepen zich met name op Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet, dat elke vorm van discriminatie verbiedt. Ook in het onderwijs. Maar daarop is het nodige af te dingen, denkt Dick Leurdijk van het Instituut voor internationale betrekkingen Clingendael.
"We hebben hier in Nederland de regel dat het internationale recht altijd gaat boven het nationale recht, en er staat heel nadrukkelijk in paragraaf 17 van Resolutie 1737 dat lidstaten worden opgeroepen te voorkomen dat Iraanse studenten in aanraking komen met gespecialiseerde training. Ik denk dat juist in dit geval het besluit van de Nederlandse overheid buitengewoon zorgvuldig is aangepakt. Want het gaat er niet om dat je uit Iran komt, het gaat erom dat je uit Iran komt en vervolgens belangstelling toont voor bepaalde studies die gegeven worden aan bepaalde universiteiten en hoge scholen. Het gaat niet om de toegang tot hét Nederlandse onderwijs, dat is iets heel anders."
Massachusetts
Leurdijk betwist ook dat Nederland alleen staat in deze interpretatie van de resolutie. Volgens hem hebben tot nu toe zo'n negentig landen gehoor gegeven aan de VN. Maar omdat de feitelijke invulling aan de lidstaten wordt overgelaten, en die dat moeten inkleden in hun eigen wetten en regels, is het maken van een vergelijking moeilijk.
Maar Behnam Taebi benadrukt dat toen hij de afgelopen maanden onderzoek deed aan het Massachusetts Institute of Technology - in de VS, het land dat nota bene de grootste tegenstrever is van Iran - hem juist geen enkele beperking werd opgelegd.
"Ik zat daar op het Massachusetts Institute of Technology, dat bekend staat als een van de meest vooraanstaande universiteiten, en ik kan u vertellen dat daar honderden Iraanse studenten rondliepen. Ze komen er graag binnen, ze worden er graag binnengehaald en ze zijn er heel erg welkom. Op dat instituut is het helemaal niet meer belangrijk wie van welke nationaliteit is. Men kijkt naar jou en je resultaten en wat je doet. Dat is een mentaliteit die we in Nederland hard nodig hebben."
Duidelijkheid
Daarnaast benadrukken juridische experts zoals Joyce Schiferli van het Rotterdamse collectief Art. 1 dat VN-resoluties niet zomaar een uitzondering kunnen vormen op de grondwet. Daarvoor moet eerst aparte wetgeving komen.
Alle partijen zijn het daarom over één ding eens: naar de rechter stappen, zoals de Iraanse studenten nu hebben aangekondigd, zal tenminste duidelijkheid brengen in deze even complexe als essentiële kwestie.
Meer over: artikel 1, behnam taebi, dick leurdijk, iraanse studenten, iran
