Een auto die bij de viering van Koninginnedag dwars door een menigte heenreed op het moment dat de koninklijke familie passeerde, deed dat met opzet. Dat hebben de autoriteiten op een persconferentie bevestigd. Vijf feestvierders kwamen direct bij het drama om het leven.
De stad Apeldoorn was dit jaar het toneel van de traditionele Koninginnedagviering. De open bus met de koninklijke familie was vlakbij het Apeldoornse monument 'De Naald', toen schijnbaar uit het niets een zwarte Suzuki Swift opdook.
De auto kwam met een klap tot stilstand tegen het monument. De koninklijke bus reed door. Op de live-beelden die in miljoenen huiskamers te zien waren slaat een verbijsterde prinses Maxima haar hand voor haar mond. Langs het spoor van de auto liggen op dat moment gewonden en, zoals later blijkt, vijf doden.
Een bewuste actie, bevestigt het Openbaar Ministerie na een paar chaotische uren op een persconferentie.
Om bij het monument te komen moest de zwarte auto door een wegversperring heen breken. De auto reed bovendien met opvallend hoge snelheid op de feestvierende menigte in.
De bestuurder overleefde de klap. Hij is gearresteerd, maar moest vanwege de aard van zijn verwondingen meteen geopereerd worden. Toch kon hoofdofficier Ludo Goossens van het Openbaar Ministerie bevestigen dat het inderdaad niet om een ongeluk ging.
"Ik kan U op dit moment meedelen dat er indicaties zijn uit een eerste contact met de verdachte om aan te nemen dat het om een bewuste actie is gegaan. Voorafgaand aan deze actie is er indicatie dat er eerder contact bij een afzetting is geweest met politiemensen van de Koninklijke Marechaussee, waarna het incident dat we allemaal hebben kunnen waarnemen heeft plaatsgevonden."
Het contact met de verdachte vond volgens Goossens plaats voordat hij uit de zwaarbeschadigde auto werd gesneden. Het gaat om een 38-jarige man van Nederlandse afkomst. Hij was niet bekend bij de politie en ook was niet bekend dat hij geestelijke problemen zou hebben.
Geen terreurlink
De hoofdofficier benadrukte dat de aanrijding niet in de terroristische hoek gezocht wordt.
"Het is goed om hier vast te zeggen dat er geen indicaties zijn van welke terreurlink dan ook. De woonplaats van de verdachte is bekend, de plaats delict is veiliggesteld, er vindt technisch sporenonderzoek plaats en de woning van de verdachte wordt doorzocht."
Wel heeft de explosievenopruimingsdienst het autowrak grondig gecontroleerd en is ook de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding betrokken geweest bij het eerste onderzoek.
Medeleven
Op de meeste plaatsen in Nederland zijn de Koninginnedagfestiviteiten afgelast of ingekort. Al heeft Amsterdam laten weten dat er teveel mensen in de stad waren om een volledig einde aan de festiviteiten te kunnen maken.
Premier Balkenende sprak bij zijn terugkeer in Nederland na een bezoek aan Polen zijn medeleven uit. En ook koningin Beatrix zelf, die na het incident met haar familie in veiligheid was gebracht, sprak woorden van medeleven.
"Mijn familie, ik, maar ik denk allen in het land leven van harte mee met de slachtoffers, met hun familie en vrienden. Met allen die door dit ongeluk diep geraakt zijn", zei de vorstin. "Wij zijn sprakeloos dat zoiets vreselijks heeft kunnen gebeuren."
Webredacteur Margreet Strijbosch twitterde vanuit Apeldoorn toen het drama zich voltrok:
- Nauwelijks de hoek om rijdt een zwarte, beschadigde personenauto dwars door het publiek op het monument De Naald.
- Gewonden, ambulances, brandweer, helikopters in de lucht.
- Volgens verslagger Eelco Walraven zijn 14 gewonden gevallen.
- Op de gezichten van de koninklijke familie in de bus was de ontzetting te zien.
- Prinsessen vielen elkaar volgens het publiek huilend in de armen.
- De straat is gedeeltelijk met een laken afgeschermd, drie mensen worden gereanimeerd.
- Het vreemde is dat de bewuste personenauto, waar nog steeds iemand achter het stuur zit, al zwaar beschadigd was aan de voorkant.
- De chauffeur is nu uit de auto gedragen, op een brancard, de ambulance in. Ook andere gewonden worden afgevoerd.
- De brandweer heeft het dak van de auto af moeten zagen, om de chauffeur te bevrijden. De deceptie is groot.
- De stemming op straat totaal omgeslagen. De Loolaan loopt leeg. Er liggen nog steeds acht gewonden op het wegdek.
- Het gebied wordt nu afgezet. Zo te zien wordt de auto aan een nader onderzoek onderworpen. De auto wordt leeggehaald. Een politiehond erbij.
- Burgemeester De Graaf spreekt nu het publiek toe. Zegt dat alle feestelijkheden verder afgelast zijn. Volgens de burgemeester is de koninklijke familie erg geschrokken.
- Er zou in elk geval één dode zijn gevallen.
- Een ooggetuige zegt dat hij meteen dacht aan een aanslag, omdat volgens hem de zwarte Suzuki de koninklijke bus probeerde te raken.
- Nu moet ik opeens terugdenken aan de opmerking van collega Auke: 'Het is onmogelijk deze route te beveiligen'. Heel on-Nederlands allemaal.
Internationaal:
- CNN: Man charged with trying to attack Dutch royals
- BBC: Car attack on Dutch royal parade
- Deutsche Welle: Car crash kills spectators at Dutch Queen's birthday celebrations
- France 24: Un chauffard fonce dans la foule lors de la Fête de la reine
Meer over: aanslag, Apeldoorn, Koninginnedag
