Waar ligt de grens tussen spel en misdaad? Ben je strafbaar als je op internet een virtuele bom in elkaar zet? Met de opkomst van de virtuele wereld 'Second Life' lijkt dat een steeds actuelere vraag. Zeker nu is gebleken dat deelnemers aan het internetspel 'spelen' alsof ze seks hebben met kinderen.
Alles kan en alles mag in de virtuele wereld van Second Life (zie kader ). Deelnemers kunnen een karakter creëren, een naam kiezen en daarmee door het spel reizen. Het is razend populair onder marketing-mensen;miljoenen anderen namen er al een kijkje maar echt druk is het er nog niet.
| Luister naar de reportage | |
Maar Second Life heeft ook minder mooie kanten. Als alles kan en mag, dan hoef je je dus ook niet aan een wet te houden, want die bestaat niet in de virtuele wereld. In Nederland ontstond ophef toen werd ontdekt dat er in het spel ruimtes zijn waar getekende volwassen karakters seks hebben met getekende minderjarige karakters.
Hoofddocent IT en Recht van de Vrije Universiteit in Amsterdam Arno Lodder hoorde al drie jaar geleden over deze vorm van kindermisbruik in Second Life. "Je kunt er geslachtsdelen kopen", legt Lodder uit. "Die kun je ook gewoon gebruiken en dat gebeurt vrij veel. Je hebt dan virtueel seks met een ander karakter. Maar je kunt echt elk karakter kiezen, dus ook een minderjarig karakter. Zo kun je dus virtueel seks hebben met een kind."
Kinderporno
Er ontstond in Nederland ophef toen het televisieprogramma Netwerk onlangs aandacht besteedde aan deze zaak. Vooral omdat psycholoog Jos Buschman in de uitzending vertelde dat de virtuele kinderporno in Second Life gebruikt zou kunnen worden als oefening. Virtuele kinderporno zou zo kunnen leiden tot daadwerkelijk kindermisbruik.
De kinderporno in Second Life moet dan ook aan banden worden gelegd, zegt PvdA-Kamerlid Samira Bouchibti in hetzelfde actualiteitenprogramma. "Het gaat nog steeds om kinderen. En of die nu echt zijn of dat ze op het net driedimensionaal gemaakt worden, maakt niets uit. Dit is gewoon een spel waarin kinderen worden misbruikt. Dat moet verboden worden," aldus Bouchibti.
Het CDA en de SP steunen Bouchibti hierin. Het Openbaar Ministerie wil binnenkort een aantal proefprocessen voeren om te kijken wat wel en niet mag in een virtuele wereld. Want naast kinderporno zijn er natuurlijk ook nog andere virtuele misdaden voor te stellen. De oprichting van een 'Second Life nazipartij' bijvoorbeeld of een virtueel terroristisch trainingskamp.
Vrijheid van meningsuiting
Volgens Arno Lodder is niet duidelijk waar de grens zal komen te liggen. "Men kijkt vaak naar de uitwerking die het kan hebben. Je mag mensen niet op ideeën brengen, bijvoorbeeld dat je premier Balkenende moet vermoorden. Maar voor alle andere gevallen en misschien wel ook voor kinderporno ligt de zaak moeilijker. Ik praat hier wel eens met Amerikaanse collega's over. En die vinden dat je toch dicht in de buurt komt bij de strafbaarstelling van gedachten."
Daar zou ook het probleem in Nederland kunnen komen te liggen. Second Life is een Amerikaans product en daar is de vrijheid van meningsuiting vrijwel onaantastbaar. "Daar kom je nu heel dicht bij in de buurt", vertelt Lodder. "Het zijn heel dunne scheidslijnen. Bijvoorbeeld als je een verhaal op internet zet waarin een kind wordt misbruikt, een boek van De Sade bijvoorbeeld, dan ben je nu niet strafbaar. Maar als je datzelfde verhaal in beelden zou vertellen, dan zou het ineens wel strafbaar zijn. Ik kan me voorstellen dat je vanuit die gedachte toch een aantal dingen zult moeten blijven toestaan."
Meer over: internet, misdaad, second life, virtuele wereld
