Nederland speelt een voorname rol in de export van wapens. Volgens een rapport van de 'Campagne tegen wapenhandel' staat Nederland mondiaal zelfs op de vijfde plaats in de lijst van wapenexporterende landen. Nederland heeft in 2006 voor ruim een miljard euro aan exportvergunningen afgegeven.
|
|
Structureel
Volgens de onderzoekers van 'Campagne tegen wapenhandel', een samenwerkingsverband van het IKV en Oxfam Novib, staat Nederland dit jaar op de lijst van de grootste wapenexporteurs op de vijfde plaats, achter de VS, Rusland, Duitsland en Frankrijk. En die hoge positie is volgens samensteller Frank Slijper geen toeval. Nederland hoort structureel bij de grootste wapenexporteurs te wereld. "Het is een combinatie van de Nederlandse handelsgeest en het feit dat we nogal wat oud defensiematerieel hebben, dat weg moet," aldus Slijper.
Volgens het Ministerie van Economische Zaken (EZ) klopt het rapport overigens niet helemaal. De gehanteerde rekenmethode van de Campagne tegen wapenhandel zou niet helemaal correct zijn. Het onderzoek zou uitgaan van de fictieve militaire waarde van bijvoorbeeld een schip of vliegtuig. In werkelijkheid gaat het om lagere bedragen. Als die bij elkaar worden opgeteld, ontstaat er volgens een woordvoerder van EZ een andere lijst. Zeker omdat het in het geval van Nederland vaak om oude apparatuur gaat. Nederland zou dan hooguit op de achtste plaats komen. Opvallend is wel dat er in totaal volgens Economische Zaken in 2006 voor 1,124 miljard euro aan exportvergunningen is afgegeven. Bijna 100 miljoen meer dus dan het totaal waarop de 'Campagne tegen wapenhandel' uitkomt.
Mensenrechten
In ieder geval hoort via beide rekenmethodes Nederland tot de tien belangrijkste wapenexporterende landen ter wereld. En dat is volgens onderzoeker Slijper toch opvallend, omdat Nederland ook graag een grote rol speelt als voorvechter van mensenrechten en internationaal recht. "Dat staat volgens mij op heel gespannen voet met elkaar," zegt Slijper. "Je pretendeert een leidinggevende rol te hebben op het gebied van vrede en veiligheid en tegelijkertijd ben je een van de belangrijkste wapenexporteurs ter wereld. Het lijkt er dan toch op dat het geld het belangrijkste is. Dat doet volgens mij behoorlijk wat af aan de geloofwaardigheid van Nederland als strijder voor mensenrechten."
Maar volgens VVD-Kamerlid Charlie Aptroot hebben mensenrechten en het Nederlandse wapenexportbeleid niets met elkaar te maken. "Om welk bedrag het gaat en op welke plaats we staan, interesseert me eigenlijk niets," zegtAptroot. "Het gaat erom dat we het netjes en zorgvuldig doen. Dat we goed kijken om welke landen en welke gebruikers het gaat. En ik heb de indruk dat dat over het algemeen goed gaat." Ook Roland Kortenhorst van het CDA ziet geen verband tussen mensenrechten en het aantal exportvergunningen in 2006. Bovendien is volgens het Kamerlid het bedrag dit jaar uitzonderlijk hoog door de bezuinigingen op defensie, waardoor veel materieel van de hand is gedaan.
Donderdag vergadert de Tweede Kamer over het Nederlandse wapenexportbeleid.
Meer over: campagne tegen wapenhandel, charlie aptroot, frank slijper, nederlandse wapenhandel, roland kortenhorst
