| Zelfportret van een zeilende Heinz; de nog jonge Heinz drukte in zijn schilderijen een gevoel van opgeslotenheid en verlangen naar vrijheid uit |
Met een liefdevolle blik bekijkt Eva Schloss-Geiringer het schilderij van haar broer Heinz. Het is een afbeelding van een masker, een boek en een zandloper. "Zo is het net alsof ik mijn broer weer even heb teruggehaald," zegt ze. "Al is dit wel een treurig schilderij. Het masker verbeeldt dat wij als Joden onszelf niet konden zijn, het boek is de dorst naar kennis die Heinz had en de zandloper geeft aan dat hij weet dat zijn tijd schaars is en snel verstrijkt."
| Luister naar het interview met Eva Schloss-Geiringer | |
Het beschreven schilderij is één van de dertig werken die op dit moment in het Verzetsmuseum in Amsterdam te zien zijn. "Het is een unieke tentoonstelling," aldus woordvoerder Marjolein Marreveld. "Op deze manier kunnen we het verhaal van de Joodse onderduikers in de Tweede Wereldoorlog een gezicht geven." De expositie bestaat niet alleen uit schilderijen, maar ook uit documenten en gedichten, waarin het relaas van het gezin Geiringer wordt beschreven.
| Heinz, Fritzi en Eva in de Amsterdamse Rivierenbuurt |
Na de anschluss van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland vlucht vader Geiringer in 1938 vanuit Wenen naar Nederland. Zijn vrouw Fritzi, zoon Heinz en dochter Eva volgen Erich later naar Amsterdam. Zij gaan wonen op het Merwedeplein, waar ook de familie Frank woont. Eva speelt wel eens met Anne en Heinz maakt huiswerk samen met Margot. Tot Heinz zich op 6 juli 1942 moet melden om te gaan werken in Duitsland. Het gezin Geiringen duikt onder: moeder Fritzi samen met dochter Eva op de ene plaats, vader Erich en zoon Heinz ergens anders.
Eva's verjaardag - 11 mei 1944 - verloopt dramatisch. Zowel Fritzi en Eva als Erich en Heinz worden opgepakt door de Gestapo. Via Westerbork, waar zij als gezin weer even samen zijn, worden ze op transport gezet. Hun bestemming: Auschwitz. In de trein vertelt Heinz aan Eva het verhaal van de verstopte schilderijen. Het is één van de laatste dingen die hij zijn zus vertelt. In Auschwitz worden de mannen en vrouwen gescheiden. Eva zal haar vader en broer nooit meer terugzien.
Otto Frank
Na de oorlog keren Fritzi en haar dochter terug naar Nederland, naar Amsterdam, waar ze Otto Frank ontmoeten. Frank heeft zijn vrouw Edith en zijn dochters Anne en Margot verloren. Zij vinden steun bij elkaar; Frank komt geregeld op bezoek. Tijdens één van die bezoeken denkt Eva opeens aan het verhaal van Heinz. Samen met haar moeder gaat ze naar het onderduikadres in Soestdijk, waar zij onder een houten vloer de schilderijen en gedichten vinden.
"En nu, zestig jaar later, zijn ze dus hier in Amsterdam," zegt Eva Schloss. "Ik vind dat ze hier horen en niet in een museum in Engeland, waar ik nu woon. Ze horen in Nederland, want daar zijn ze gemaakt."
Meer over: Anne Frank, Geiringer, onderduikschilderijen, Otto Frank, verzetsmuseum
