Minder passagiers, minder winst en minder personeel. Dat is de boodschap waarmee Nederlands belangrijkste luchthaven het nieuwe jaar ingaat. Schiphol is te duur geworden. Daardoor dreigt een deel van de vluchten naar de Parijse luchthaven Charles de Gaulle te verhuizen. De Amsterdamse luchthaven moet nu alle zeilen bijzetten om zijn wankele positie te herstellen.
De crisis slaat ook op Amsterdam Airport, zoals de luchthaven wel genoemd wordt, genadeloos toe. Schiphol, dat zich graag afficheert als 'de poort naar Europa', kreeg voor het eerst sinds 1947 iets minder passagiers (47 miljoen) te verwerken. De nettowinst daalde met ruim 40 procent. Niet geheel verrassend in tijden van economische recessie. Maar concurrenten als het Parijse vliegveld Charles de Gaulle hebben het minder zwaar. Wat is er aan de hand?
Vliegtax
Schiphol is te duur, erkent ook luchtvaart-econoom Jaap de Wit van de Universiteit van Amsterdam. Vergeleken met de belangrijkste concurrenten als Frankfurt en Parijs was Schiphol al relatief duur maar toen de Nederlandse regering afgelopen zomer ook nog eens de zogeheten vliegtax ging heffen, zat de luchthaven meteen bij de top. De milieubelasting, die niet in andere EU-landen werd ingevoerd, kost vliegtuigpassagiers op Schiphol maximaal 45 euro per vlucht.
Het kabinet gaat nu bekijken of de belasting weer moet worden afgeschaft. Schiphol zelf gaat de beveiligingstoeslag voor passagiers verlagen, evenals de start- en landingstarieven voor luchtvaartmaatschappijen. En het personeel zal met 10 tot 25 procent worden ingekrompen.
Charles de Gaulle
De nood is hoog, want Air France/KLM moet op zijn beurt ook de kosten drukken in deze moeilijke tijden. En dat kan betekenen dat de maatschappij een deel van zijn vluchten tijdelijk of mogelijk zelfs definitief naar Charles de Gaulle verhuist.
Luchtvaart-econoom De Wit: ‘Dan kan het zijn dat een aantal routes voorlopig vanaf Parijs worden bediend en niet meer vanaf Schiphol terwijl er op dit moment nog 29 intercontinentale routes zowel vanaf Parijs als vanaf Amsterdam bediend worden. En ja, dan kan het zijn dat als die markt zich zo blijft gedragen zoals die nu doet, het ertoe leidt dat het netwerk op Schiphol tijdelijk of definitief krimpt en richting Parijs verhuist.'
Nachtmerrie-scenario
Dat is precies het nachtmerrie-scenario waarvoor de pessimisten al waarschuwden toen KLM een paar jaar geleden door Air France werd overgenomen.
Maar heeft Schiphol zich dan te veel luxe veroorloofd? Maarten Hoelscher, bestuurder van de vakbond De Unie, meent van niet. ‘Goede service is ook wat waard', concludeert hij en schuift de schuld eerder door naar de overheid die nog steeds eigenaar is van Schiphol.
Luchtvaarteconoom De Wit ziet het meer als een direct gevolg van de crisis. Schiphol was populair door de service, het comfort en de faciliteiten die het de passagiers bood. Maar nu kijkt iedereen naar zijn portemonnee. ‘Ik denk dat er een hoop efficiency-maatregelen mogelijk zijn binnen Schiphol en of alle passagiers ook gebaat zijn met alle faciliteiten die er op Schiphol geboden worden dat is niet zo evident.'
Transfer
Het kan volgens De Wit dus best wat goedkoper en efficiënter. En dat is ook onvermijdelijk. Schiphol heeft namelijk nog een nadeel ten opzichte van Parijs. Charles de Gaulle leunt voor een belangrijk deel ook op de binnenlandse vluchten in Frankrijk.
Schiphol daarentegen moet het vooral hebben van de transferpassagiers die met intercontinentale vluchten binnenkomen en overstappen naar bestemmingen binnen Europa. Maar dat kunnen ze net zo makkelijk doen via Parijs als via Schiphol. ‘Transfer-passagiers kan je moeilijk binden', waarschuwt De Wit.
Het wordt dus alle hens aan dek voor Schiphol wil het zijn positie als poort naar Europa niet verliezen. Want als dat wel gebeurt, wordt de Randstad als distributieschakel en vestigingsplaats voor multinationals ook een stuk minder aantrekkelijk.
Peter,
25-02-2009
- South Africa
It is not all Schiphol's fault. Prices from one and the same KLM advert recieved to-day:
Johannesburg - Schiphol return R7412
Johannesburg - Schiphol - Rome return R5599
Who does the arithmetic at KLM?
Or is the Netherlands so overrun by visitors that KLM is paid to pass them off to Rome? Orr is Rome so short of visitors that it genrously subsidises their flights to Amsterdam and ads a free flight to Rome?
Compared to CdG Schiphol is a picture of perfection, but pricing will force me to look elsewhere. How is Eindhoven?
Michael G,
24-02-2009
- USA
Reden voor mij om vanuit LAX direct naar Frankfurt te vliegen en op het internet voor 72 euro een retourtje naar Den Haag te kopen. Scheelt me echt $600 over een rechtstreekse vlucht en ik vindt de trein reis nog leuk ook.
Ik hoop dat de nederlandse regering een beetje in de gaten heeft dat schiphol op deze manier wel erg veel klanten verliest. Ook is de service bij de Kale Lonen Maatschappij ver onder de maat. Zelfs bij United of AA krijg je blikjes soda geen bekertje.
Michael G,
24-02-2009
- USA
Reden voor mij om vanuit LAX direct naar Frankfurt te vliegen en op het internet voor 72 euro een retourtje naar Den Haag te kopen. Scheelt me echt $600 over een rechtstreekse vlucht en ik vindt de trein reis nog leuk ook.
Ik hoop dat de nederlandse regering een beetje in de gaten heeft dat schiphol op deze manier wel erg veel klanten verliest. Ook is de service bij de Kale Lonen Maatschappij ver onder de maat. Zelfs bij United of AA krijg je blikjes soda geen bekertje.
RS,
24-02-2009
- Alaska, USA
Ik hoop dat luchtvaartmaatschappijen hier vanuit de USA op AMS blijven vliegen ipv CdG. Ik geloof dat dat wel zo zal blijven. Ik wil niet eerst 15h in het vliegtuig zitten naar CdG om daarna nog een uurtje naar AMS te moeten vliegen! Balen.
I.M.,
24-02-2009
- cy
5-2-09 aankomst, lege hal, enige bij paspoortcontrole, enige bij de band waarop mijn fiets samen met het losse wiel ronddraaide en niet zoals gebruikelijk, af te halen bij odd luggage. Geen enkele hulp, niemand te zien. Bij de schuifdeuren 8 douaniers die gezellig stonden te babbelen en op mijn vraag waarom er niemand een handje kon helpen was het antwoord vrij eenvoudig van een jonge vrouwelijke ambtenaar: "daar zijn wij niet voor".
Hoezo gastvrij en servicegericht?
19-2-09 vertrek. Een dame in het welbekende pakje aan willen spreken. Voordat ik mijn vraag had kunnen stellen: " ik weet niets". Wat een blauw mantelpakje een mens kan veranderen. Handbaggage screening: laptop in het mandje en maar duwen jongens! Met als gevolg beschermdoppen op de rolletjes en eentje kwijt. Waarschijnlijk in een geel tasje van de volgende passagier. Zoek het maar uit! Maak je daarover een opmerking, dan word je schaapachtig aangekeken. Laat Schiphol Management de klantvriendelijkheid en servicegerichtheid eens onder de loupe nemen. Je hoort dit namelijk continue- misschien ook een reden om Schiphol te mijden?
A. H. Rots,
24-02-2009
- USA
Ik moet de eerste reiziger nog ontmoeten die CdG prefereert boven Schiphol. Ik heb een lijstje van luchthavens die ik heel hard probeer te vermijden en CdG staat bovenaan. Deze ontwikkeling baart mij zorgen.
J.J. Weerwag,
24-02-2009
- Thailand
Eigenlijk heb ik me nooit aan de indruk kunnen onttrekken dat er een geheime agenda was bij de invoering van de vliegtax. Belasting is een middel om te sturen. Meer belasting op sigaretten leidt tot minder roken. Meer belasting op vliegen leidt tot minder vluchten en dus tot minder uitstoot en lawaai en dus ook tot minder klachten van omwonenden.
Alle betrokkenen hebben dit zien aankomen en ik kan me niet voorstellen dat de overheid daar blind voor was. Dat er nu (gedeeltelijk?) teruggekrabbeld wordt zal wel op het conto van de onverwachte (?) crisis komen.
Robert Esland,
24-02-2009
- Duitsland
Schiphol verliest zijn glans? Wat een onzin! Schiphol straalt al jaren niet meer. Bij de bedragen waar het bij Schiphol om draait, gaat het om papiergeld. Papiergeld is mat en straalt dus niet. Guldens en Rijksdaalders, die straalden. Maar daar haalt Schiphol al lang zijn neus voor op.
J. Wiltink,
24-02-2009
- Paraguay
Een voorbeeld, ditmaal vanuit de politieke hoek, hoe het niet moet. Een positie verwerven kost veel tijd en inspanning. Een positie verliezen is binnen de kortste keren een feit. Je mag hopen dat het vliegveld Charles de Gaulle de groei even niet aan kan en dat de politiek de tijd krijgt om de vliegtax terug te draaien.
