Een bizar verhaal. Mehdi Kazemi, een Iraanse homo, vraagt asiel aan in Groot-Brittannië. De aanvraag wordt afgewezen, en hij vlucht naar Nederland. Dat land stuurt Iraanse homo's in principe niet terug, maar wil de zaak niet behandelen vanwege Europese regels. Kazemi dreigt op het vliegtuig te worden gezet. Maar na protesten belooft de Britse regering de afwijzing alsnog te herzien.
Het besluit van Londen om de zaak op grond van "nieuwe omstandigheden" te heropenen bevrijdt in ieder geval de Nederlandse staatssecretaris van Justitie Albayrak uit een netelige positie. Toen de toenmalige minister van Immigratie Verdonk in 2005 Iraanse homo's wilde uitzetten, was Albayrak daartegen. Maar nu leek ze met Mehdi Kazemi precies hetzelfde te gaan doen.
 Sarah Ludford |
Maar Nederland had de zaak best kunnen overnemen, denkt de Britse Europarlementariër Sarah Ludford die deze week campagne voerde voor Kazemi in het Europees Parlement. "De Dublin-regels verbieden lidstaten niet om zoiets te doen. Ze stellen alleen dat het niet hoeft."
Het werkelijke probleem is volgens Ludford het gapende gat tussen het Akkoord van Dublin en de uitwerking van het Europese vluchtelingenbeleid. "We hebben nu wel uitgebreide regels om mensen van de ene lidstaat naar de andere te sturen, maar die zijn alleen nodig omdat er verder geen duidelijk, geharmoniseerd asielbeleid is."
Individueel bewijs
Alle EU-landen worden geacht mensen te beschermen die vervolgd worden op grond van ras, geloof of seksualiteit. Maar welk bewijs ze voor die vervolging nodig hebben, bepalen de landen grotendeels zelf. In Nederland is het genoeg om aan te tonen dat je tot een groep behoort die wordt onderdrukt. Welke groepen dat zijn wordt bepaald op grond van een lijst van het ministerie van Buitenlandse Zaken. In Groot-Brittannië daarentegen moet er individueel bewijs zijn van vervolging.
"Ik had nooit problemen in Iran", gaf Kazemi toe in zijn brief aan de Britse autoriteiten. Maar zijn ex-partner Parham zou kort voor zijn executie Kazemi's naam hebben genoemd. "Als ik terugga dan word ik gearresteerd en ter dood veroordeeld." Londen concludeerde echter dat niet onafhankelijk kon worden vastgesteld of Parham inderdaad vanwege zijn homoseksualiteit ter dood was gebracht.
 |
Officieel staat op 'lavat' - homoseksuele praktijken - in Iran de doodstraf. Maar volgens de officiële richtlijnen van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken aangaande Iran is er een tegenstelling tussen theorie en praktijk, en worden de meeste homo's niet gestraft, laat staan geëxecuteerd. Omdat er verder geen concreet bewijs was van vervolging wees Groot-Brittannië de asielaanvraag af.
Ook Nederland was dat probleem al eens tegengekomen. Toen minister Verdonk in 2005 de uitzetting van Iraanse homo's wilde hervatten, was dat op grond van soortgelijke conclusies over het verschil tussen theorie en praktijk. Kort daarvoor waren weliswaar twee homoseksuele tieners opgehangen in de stad Mashhad. Maar later bleek dat de twee ook schuldig waren bevonden aan verkrachting van een minderjarige.
Toch is Nederland uiteindelijk doorgegaan met het geven van verblijfsvergunningen aan Iraanse homo's. Minister Verdonk verwees daarvoor naar een rapport van Human Rights Watch. Volgens dat rapport was er wel degelijk sprake van systematische vervolging.
Nieuwe omstandigheden
"Ik vind dat er veel mis is met de Britse richtlijnen", zegt Sarah Ludford. "De informatie die het ministerie van Binnenlandse Zaken gebruikt, legt lang niet genoeg nadruk op de ernstige onderdrukking van homo's in Iran. Ze moeten daar toch eens opnieuw naar kijken." De vraag is nu of Groot-Brittannië dat ook daadwerkelijk zal doen, of dat het alleen zal constateren dat er in dit specifieke geval toch reden is om asiel te verlenen.
Met "nieuwe omstandigheden" zou minister Jacqui Smith bijvoorbeeld kunnen bedoelen dat het door al de recente media-aandacht inderdaad gevaarlijk is geworden voor Kazemi. Dat zou "pervers" zijn, vindt Ludford. "Kazemi is niet de enige Iraanse homo die gevaar loopt zijn vrijheid of zelfs zijn leven erbij in te schieten als hij wordt teruggestuurd. En nu bestaat er het risico dat de minister straks zegt: 'Hierover is zoveel publiciteit geweest dat hij onder geen beding veilig meer zou zijn, maar de anderen kunnen we wel rustig terugsturen'."
Mehdi Kazemi is dan misschien gered - al bestaat theoretisch nog steeds de kans dat hij straks een enkeltje Teheran krijgt - maar een echte oplossing is toch iets heel anders.
Meer over: akkoord van dublin, asielbeleid, europese unie, groot-brittannie, homo, iran, mehdi kazemi, nederland
