Luister naar een bijdrage over de Noorse vrouwenwet.
Luister naar een bijdrage over het Female Future Project in Noorwegen.
Het is nog altijd bedroevend gesteld met het aantal vrouwen in het bestuur van grote bedrijven. Noorwegen schrijft ondernemingen sinds 1 januari voor dat er tenminste 40 procent vrouwen in de top moet zitten. De wet is een doorslaand succes, maar voor export naar andere landen is het nog te vroeg.
"Eigenlijk hoor je zoiets niet hardop te beweren," zegt Ansgar Gabrielsen. "Maar alles is precies gegaan zoals ik dacht, toen ik vijf jaar geleden met het idee kwam."
 |
| Bedenker van de wet Ansgar Gabrielsen: "Alles is precies gegaan zoals ik dacht, toen ik vijf jaar geleden met het idee kwam." |
Tot nu toe is geen enkel bedrijf gesloten. Wel hebben er twaalf vorige maand een laatste waarschuwing gekregen. Bij de overige 450 verliep alles zonder grote problemen.
'Mannen kiezen mannen'
In de Noorse politiek is het werken met quota niets nieuws. Drie decennia geleden al kozen de partijen er vrijwillig voor, met als resultaat het 'vrouwenkabinet' van Gro Harlem Brundtland, één van de eerste vrouwelijke premiers van Europa.
"Noorwegen is enorm geëmancipeerd", zegt de Nederlandse Astrid Kwakkelstein, die tien jaar geleden naar het havenstadje Sandefjord verhuisde. Zelf komt ze uit de scheepsbouw, in de meeste landen een typische mannensector. "Maar als ik hier in mijn overall door een loods loop, kijkt niemand op of om."
Toch was ook in het geëmancipeerde Noorwegen het aandeel van vrouwen in raden van bestuur niet meer dan zes procent. "Aan de vrouwen kan dat niet liggen", zegt Kwakkelstein. "Het is waarschijnlijk toch zo dat mannen mannen kiezen." Ansgar Gabrielsen is het met haar eens. "Ze zeilen met elkaar, ze jagen met elkaar, ze golfen met elkaar. Ze hebben nog net niet allemaal dezelfde vrouw."
 |
| Astrid Kwakkelstein: "Als je ziet welke vrouwen er nu allemaal tevoorschijn zijn gekomen, dat is echt ongelooflijk." |
Dat uitgerekend Gabrielsen de strijd is aangegaan met het 'old boys network' is ironisch. "Ik ben een man, ja. En nog conservatief ook. Maar ik had gelezen over bedrijven in de Verenigde Staten met veel diversiteit in het bestuur. Dus niet iedereen afkomstig uit het bedrijfsleven, niet alleen mannen, niet allemaal dezelfde leeftijd. Dat bleek heel goed te zijn voor zo'n bedrijf."
Buiten de politiek was de weerstand aanvankelijk groot. Maar volgens Astrid Kwakkelstein is intussen bijna iedereen om. "Als je ziet welke vrouwen er nu allemaal tevoorschijn zijn gekomen, dat is echt ongelooflijk."
Belangrijke kanttekening bij het succes van vrouwen is het feit dat Noorwegen een uitstekende regeling heeft voor kinderopvang en zwangerschap. Bijna alle vrouwen werken er voltijds.
Niet iedereen positief
De Noorse werkgeversorganisatie NHO plaatst kanttekeningen bij de wet. Met alleen het opleggen van quota kom je er niet, denkt Kari Maeland, hoofd van het Female Future Project van NHO. De filosofie achter het project is dat je vrouwen eerst grondig moet klaarstomen. Bedrijven doen op vrijwillige basis mee met het project, en kunnen kandidates nomineren met de juiste functie en achtergrond.
"In Noorwegen heb je veel vrouwen die hoogopgeleid zijn, maar die toch kiezen voor een baan in marketing of administratie", zegt Maeland. Ze zijn bang om het achterste van hun tong te laten zien. "Maar als je in de raad van bestuur van een groot bedrijf wilt zitten, dan moet je zichtbaar zijn."
Het Female Future Project organiseert daarom workshops, die de deelneemsters leren omgaan met hun sterke en zwakke punten en hoe anderen daartegenaan kijken. Meer dan de helft van de deelneemsters krijgt na afloop een positie in een raad van bestuur aangeboden.
Niet geschikt voor kopiëren
Zonder de stok achter de deur van de vrouwenwet was dat ook wel gelukt, denkt Kari Maeland. Een goede voorbereiding, en ook de Noorse regeling voor kinderopvang, zijn wat dat betreft van veel groter belang. Maar juist die factoren zijn elders heel wat moeilijker te kopiëren dan het simpelweg opleggen van quota.
"Ik wil geen enkel land vertellen wat het moet doen", zegt Ansgar Gabrielsen. "Zwitserland niet, Japan niet, Nederland niet. In Noorwegen was de tijd rijp. Dat is alles wat ik zeg."
Meer over: ansgar gabrielsen, astrid kwakkelstein , kari maeland, nederland, noorwegen, topfuncties, vrouwen, werkgeversorganisatie nho
