Een voetnoot in de slotverklaring. De Europese Unie wenste harde afspraken over vermindering van de CO2-uitstoot. Maar dat zat er niet in op de Klimaatconferentie op Bali. Maar dat betekent niet dat de top is mislukt. Integendeel. Alle partijen op Bali, inclusief een aantal milieuorganisaties, zijn zeer te spreken over de tekst. Al kwam die niet zonder slag of stoot tot stand.
Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon van de VN en de Indonesische president Yudhoyono moesten eraan te pas komen om de onderhandelingen, die zaterdag opnieuw muurvast zaten, weer in de beweging te krijgen. Ban Ki-Moon zei teleurgesteld te zijn door het gebrek aan vooruitgang. “In feite komt ik hier zeer tegen mijn zin. Eerlijk gezegd ben ik teleurgesteld in het gebrek aan vooruitgang.”
 |
| Minister Cramer op Bali |
Terwijl vrijdagavond nog een voorlopige slotverklaring was opgesteld door een kleine groep van veertig landen, bleek de plenaire vergadering van alle aanwezige landen meer moeite te hebben met de tekst. Dit keer waren de ontwikkelingslanden bang dat zij naar verhouding veel meer klimaatmaatregelen moesten nemen dan de rijke landen. En de Verenigde Staten bleven huiverig om echte toezeggingen te doen.
Ambitieus
Maar de interventie van de twee politieke zwaargewichten Ban Ki-Moon en president Yudhoyono bleek een ommekeer in de discussies, die steeds harder leken te worden. Uiteindelijk verscheen zaterdag de witte rook uit de grote vergaderzaal van het Balinese Conferentiecentrum.
Een opgeluchte Yvo de Boer, het hoofd van het Klimaatbureau van de Verenigde Naties, de UNFCCC, was overduidelijk verheugd met het resultaat. “Ik ben vooral tevreden omdat de weg vooruit ambitieus is, hij is transparant en hij is flexibel. Hij is ambitieus omdat het document, deze routekaart, zeer duidelijk teruggrijpt op de reikwijdte en de onderliggende ambitie die daarbij horen, waarnaar de IPCC heeft verwezen.”
Het akkoord van Bali voorziet in duidelijke afspraken in de komende twee jaar. Uiteindelijk moeten die leiden tot een nieuw document dat het Kyoto Protocol moet vervangen. En al staan er uiteindelijk geen harde percentages in over CO2-reducties, de basis is het wetenschappelijk onderzoek van het IPCC. En het Panel heeft duidelijk gemaakt dat de hoeveelheid CO2-emissiereductie op 50 procent in 2050 moet liggen. Bovendien moeten alle landen, ook de VS, serieus werk maken van hun klimaatbesparende maatregelen.
Eigenbelang
De Bali-verklaring is een fel bevochten document. De Amerikanen wilden geen harde doelstellingen, de Europese Unie juist wel. De ontwikkelingslanden wilden niet meedoen aan CO2-reducerende maatregelen, omdat hun economische groei gevaar zou lopen. Saudie-Arabië eiste financiële compensatie voor de dalende olie-inkomsten als de wereld zou overschakelen op schone energie.
Al die verschillende eisen en wensen werden voortdurend aan elkaar gekoppeld en weer losgelaten. Toch bleven de partijen in gesprek. Niemand wilde Bali verlaten zonder eindresultaat. Met de dramatische IPCC-rapporten over klimaatverandering in het achterhoofd, zou niemand dat begrijpen.
Twijfels
Ook minister Cramer van Milieu heeft zeker getwijfeld of ze niet met lege handen naar huis zou gaan. Zeker toen de Verenigde Staten zeiden dat ze het plan te ver vonden gaan: ”Toen dacht ik: dit is een verloren zaak. Nu gaat het echt mis”, zei Cramer. “ Maar toen draaide de stemming weer om, mensen deden een moreel appel op ons allen.”
Nog geen half uur later kondigde onderhandelaar Paula Dobriansky van de VS onder luid applaus aan toch mee te doen.
Delegaties uit meer dan 150 landen, in totaal ruim 10.000 mensen spraken over maatregelen tegen klimaatverandering. Ongeveer evenveel als het totale inwonertal van het kleine eiland Tuvalu, dat wordt bedreigd door de stijging van de zeespiegel. Maar als op Bali is een eerste belangrijke stap gezet naar een beter klimaatbeleid waaraan de hele wereld meedoet.
Meer over: Bali, Ban Ki-Moon, IPCC, Jacqueline Cramer, Klimaatconferentie, Klimaattop, UNFCC, Yvo de Boer
