De Europese bossen zijn een belangrijke factor als het gaat om de CO2-kringloop. Het bosareaal dat maar liefst 35 procent van het totale oppervlak van Europa bestrijkt, neemt 10 procent van de totale uitstoot op. Maar nu dreigt de economische crisis roet in het eten te gooien. De oorzaak; de bedreigde houtindustrie is de motor achter duurzaam bosbeheer.
Tijdens de VN-conferentie die tot het Kyoto Protocol leidde was het bos ‘de stoplap'. Op het moment dat de onderhandelingen over reductie van de uitstoot stuk dreigden te lopen waren daar gelukkig de bossen.
Volgens dr. Gert-Jan Nabuurs van het Wageningse Instituut voor Milieuvraagstukken Alterra is dat, althans als het gaat om de Europese bossen, terecht: "In Europa hebbeen we heel veel bos wat snel aan het groeien is. Er is in de jaren twintig en dertig veel nieuw bos aangelegd, dat groeit nu hard. Dat bos legt CO2 vast omdat het zo snel groeit. En die CO2-vastlegging is heel belangrijk om klimaatverandering tegen te gaan.
Meer bos
Over het algemeen gaat het goed met de bossen van Europa. Er komt langzaamaan meer bos bij. Vooral omdat de steeds intensievere landbouw minder oppervlakte nodig heeft om dezelfde oogst op te leveren. Het resultaat; meer ruimte voor bos. Ook wordt het ouder waardoor de natuurwaarde toeneemt.
Aan de andere kant staat het bos rondom steden en bij wegenbouw zwaar onder druk, ook door de luchtvervuiling. En bijvoorbeeld in het Middellandse Zeegebied wordt het steeds droger en warmer wat het risico op bosbrand vergroot.
Industrie
Helaas dreigt dit fraaie evenwicht verstoord te raken door de economische crisis die ook de houtverwerkende industrieën, zoals de papier en meubelindustrie hard treft. En daardoor komt ook de functie van de bossen als CO2 opslag in het geding, legt Nabuurs uit.
"Wat wij als meest positief zien is dat je niet alleen duurzaam het bos in stand houdt, maar daar ook blijvend houtproducten uit weet te halen. Immers, in die producten blijft CO2 ook vastliggen, een boek bestaat voor een groot deel uit CO2, net zoals een houten meubel. En als ze versleten zijn, bijvoorbeeld aan houten kozijnen, kun je die opnieuw gebruiken. Je kunt ze bijvoorbeeld opstoken om er bio-energie van te maken. Omdat tegelijkertijd dat bos weer opnieuw groeit en opnieuw CO2 vastlegt, heb je een stapeleffect; houtverwerking en groei versterken elkaar.
Omdat de houtverwerkende industrie het door de crisis erg moeilijk heeft, bestaat het gevaar dat ze uitwijkt naar Brazilie, China of Rusland. Zo zullen de Europese bossen langzaam veranderen in natuurbos. Fraai, maar minder effectief in het opslaan van CO2 dan productiebos.
Kopenhagen
Bij de aanstaande VN-klimaatonderhandelingen in Kopenhagen zal het bos opnieuw belangrijk zijn. Juist tijdens de crisis zijn landen niet happig op extra dure maatregelen om de uitstoot van industrie en verkeer te verminderen. Juist dan wordt het gebruik van de bossen als CO2-opslag heel belangrijk. Daarom is de aanbeveling van Gert-Jan Nabuurs aan de onderhandelaars om het bos wél in te brengen in de onderhandelingen, maar dan als geheel. Niet meer zoals bij het Kyoto Protocol versnipperd. Dat maakt projecten bij voorbaat kansloos, maar gewoon elk land zijn hele bosareaal.
Meer over: Alterra, bosbeheer, co2-opslag, klimaatverandering
