Het slim combineren van zoet en zout water kan driekwart van de energiebehoefte van Nederland dekken en dat zonder ook maar een gram CO2 uit te stoten.
De Afsluitdijk, schoolvoorbeeld van Hollands waterbouwkundig vernuft, kan dienen als schone elektriciteitscentrale voor duizenden huishoudens. Dat zit hem in het enorme reservoir aan zoet water dat erachter ligt opgesloten. De techniek heet ‘Blue Energy'.
(Filmpje (c) Jubille Media Solutions,
in opdracht van Westus en de provincie Friesland)
In Leeuwarden, nog geen 50 kilometer van de Afsluitdijk, staan de laboratoria van Wetsus, het Centrum voor Duurzaam Watermanagement. Een team van Wetsus werkt aan een methode om ‘Blue Energy' te oogsten. "Blue Energy is een naam die we hebben gegeven aan zoutgehalte-energie, zoals het officieel heet. Die term geeft al aan waar het om gaat. Je kunt energie halen uit het spanningsverschil tussen zoet en zout water", legt onderzoeker Jan Post uit. "Als je het vergelijkt met een waterval waarin je een turbine hangt, zou je kunnen zeggen dat we een soort barrière plaatsen in de geladen deeltjes die tussen zout en zoet water worden uitgewisseld. Dat levert elektriciteit op."
Oneindige batterij
Om dat zo effectief mogelijk te doen, moet je het zoete en zoute water met elkaar in contact brengen, zonder dat ze vermengen. Dan werkt het niet meer. Daarom gebruikt Wetsus een reeks membranen tussen de kanalen waar zoet en zout water afwisselend langs elkaar stromen. De membranen laten alleen de elektrisch geladen ionen door. Door zout en zoet water continue door de kanalen te laten stromen, blijft het spanningsverschil bestaan. Er ontstaat een oneindige batterij.
Het is geen nieuw concept. Al in de jaren vijftig ontstond het idee van ‘zoutgehalte-energie', als gevolg van nieuwe ontziltingsinstallaties, die drinkwater uit zeewater maken. Vijftig jaar later is de technologie nog steeds in de ontwikkelingsfase, maar Jan Post is hoopvol als het gaat om een centrale in de Afsluitdijk. "Voor 2020 denken we het ook echt te kunnen uitvoeren. We richten ons op een elektriciteitscentrale van 200 megawatt, genoeg voor alle huishoudens van de drie noordelijke provincies, dat zijn er ongeveer 300.000."
Potentieel
De afsluitdijk is niet de enige plek waar Blue Energy geoogst kan worden. Iedere plek waar zout en zoet water elkaar tegenkomen, is geschikt. In theorie is een enorme hoeveelheid energie beschikbaar. Door de Rijn stroomt 2000 kubieke meter water per seconde, dat zou maar liefst 5 gigawatt opleveren. Maar de Rijn is een drukke scheepvaartroute, en bovendien zou een vloot Blue Energy-batterijen in het stroomgebied een milieuramp betekenen. Wetsus denkt dat een vijfde deel bruikbaar is zonder het milieu geweld aan te doen.
Het enige probleem is de prijs. De bouw van een elektriciteitscentrale in de Afsluitdijk zou honderden miljoenen kosten, de membranen zijn nog erg kostbaar. en Blue Energy wordt ongeveer twee keer zo duur als 'grijze' stroom. Maar Wetsus is optimistisch, de onderzoekers denken binnen een decennium een berouwbare -en betaalbare- bron van groene stroom te hebben, die weer een alternatief biedt voor fossiele brandstoffen.
(vertaling: twve/22/04/09)
Meer over: alternatieve energie, blue energie, wetsus, zoutgehalte-energie
