Radio Nederland Wereldomroep

NIEUWS > Dossiers > Terreur in Nederland > Hofstadgroep

De strafbaarheid van terroristische gedachten

Proces Hofstadgroep

Door Eric Hesen

02-12-2005

Rechtbank in Den HaagLidmaatschap van een terroristische organisatie is strafbaar in Nederland. Maar bewijzen dat van zo'n lidmaatschap sprake is, is een ingewikkelde opgave. De rechtbank in Den Haag heeft acht weken uitgetrokken voor het proces tegen veertien leden van de Hofstadgroep. Zij worden ervan verdacht vanuit een extremistische ideologie de bevolking angst aan te jagen.

Van de Hofstadgroep zijn geen ledenlijsten, statuten, structuur of zelfs maar hiërarchie bekend. Dat maakt het bewijs van het bestaan van de organisatie lastig, nog los van het bewijs dat de organisatie een terroristische karakter zou hebben. Toch denkt het OM die deelneming voor alle 14 verdachten te kunnen bewijzen. In de laatste pro forma zitting definieerde het Openbaar Ministerie de Hofstadgroep als volgt: "…een groep jonge mannen die elkaar kennen en onderling regelmatig contact met elkaar hadden, met een zekere harde radicale kern en een aantal volgelingen of sympathisanten, die vanuit een gemeenschappelijke extremistische, haatzaaiende en tot geweld aanzettende ideologie waren gekomen tot een gemeenschappelijk oogmerk om in Nederland de bevolking angst aan te jagen…" Door het bovenstaande simpelweg aan te tonen denkt het OM genoeg bewijs te hebben voor een veroordeling.

Artikel 140a
Voor een gedeelte kan het OM leunen op nieuwe speciaal tegen het terrorisme ontworpen wetgeving. Artikel 140 bestond al. Dat stelt de deelname aan een criminele organisatie strafbaar, met als straf maximaal zes jaar gevangenis. Artikel 140a is daar onlangs aan toegevoegd. Dat stelt dat "deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van terroristische misdrijven, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste 15 jaren". Het geeft het OM dus de mogelijkheid een hogere straf te eisen. Maar nog altijd zal die organisatie moeten worden bewezen en daarnaast ook nog het oogmerk terrorisme.

Het wetboek geeft een duidelijke omschrijving van het begrip terrorisme. Het zijn misdrijven "…die de bevolking of een deel van de bevolking ernstige vrees aanjagen, een overheid dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, dan wel fundamentele politieke, constitutionele, economische of sociale structuren van een land ernstig ontwrichten of vernietigen".

Extra beveiligde zittingzaal in Amsterdam-Osdorp, waar het proces tegen de Hofstadgroep plaatsheeft.Voor een aantal leden van de Hofstadgroep zal het bewijzen hiervan geen probleem vormen. Mohammed B, de moordenaar van Theo van Gogh is er al voor veroordeeld. En dat Ismail A. en Jason W., twee jongens die vorig jaar november in het Haagse Laakkwartier werden gearresteerd na een belegering van een dag, de bevolking schrik wilden aanjagen lijkt ook duidelijk. Zij gooiden een handgranaat naar de politie en dreigden een heel huizenblok op te blazen. Maar de andere elf? Zij hebben nog niets gedaan. Ze waren er alleen bij toen de groep bijeenkwam. Meer kan het Openbaar Ministerie niet ten laste leggen. Nieuwe wetgeving tegen terrorisme komt voor de zaak tegen de Hofstadgroep te laat.

Aanpak
Er zijn verschillende wetten in de maak of al aangenomen, die het makkelijker maken om een groep als de Hofstadgroep aan te pakken. Zo wordt het makkelijker om materiaal van de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) te gebruiken, worden de mogelijkheden om iemand in voorarrest te houden vergroot en wordt het aanzetten of zelfs goedkeuren van terrorisme misschien verboden. En vooral dat laatste lijkt zich in deze zaak te wreken. Want het grootste gedeelte van de Hofstadgroep heeft alleen maar gepraat, misschien geronseld of aangezet tot Jihad. Maar dat alles valt (nog) niet binnen de Nederlandse strafwet.
Het is volgens velen verwerpelijk wat de Hofstadgroep deed en volgens het Openbaar Ministerie is het ook strafbaar. Volgens de advocaten van de Hofstadgroep niet. Ideeën zijn (nog) niet strafbaar, daden wel. Misschien zaten sommigen van de Hofstadgroep wel heel dicht tegen de voorbereiding of zelfs uitvoering van die daden aan. Misschien spoorden ze wel anderen aan om die daden te plegen. Het blijft volgens de advocaten onvoldoende voor een veroordeling. De rechtbank heeft acht weken uitgetrokken voor het proces. Op 24 februari 2006 worden de uitspraken verwacht.

Meer over: hofstadgroep, lidmaatschap, proces, terrorisme