Somaliland. Kaart: Wikipedia.
Mirjam en Peter Couvee uit Bergen op Zoom reisden recentelijk door Somaliland en werden getroffen door het collectieve geloof van de Somalilanders in de opbouw van hun land.
Foto's: Mirjam en Peter Couvee.
Vier maanden gelden wisten we nog niks van Somaliland. Bij de Hoorn van Afrika dachten we aan oorlog en instabiliteit. Als trouwe reizigers in Afrika deden we informatie over Somaliland op via enkele websites en we vonden in de Afrika editie van Lonely Planet 13 pagina over Somaliland, Puntland en Somalië.
Deze informatie gaf het beeld dat Somaliland vanaf 1993 de burgeroorlog had overwonnen, na de afsplitsing van Somalië. Somaliland kent een democratie, het is er veilig, er is persvrijheid en als toerist ben je meer dan welkom! Onze nieuwsgierigheid was geprikkeld. Op de ambassade van Somaliland in Addis Ababa werd ons al snel duidelijk dat heel weinig toeristen de grens over gaan, gemiddeld een per dag.
Je kunt Somaliland bereiken per vliegtuig vanuit Addis Ababa of over land door Ethiopië. We kozen voor het laatste. Na Harar kom je in een Afrikaans-Arabische sfeer met oase-steden, passeer je kamelen-konvooien en zijn overal nomaden om je heen. De grensovergang naar Somaliland is een formaliteit: je krijgt een stempel in je paspoort van een land dat door de rest van de wereld niet wordt erkend.
Middenstand
De hoofdstad Hargeisa is niet groot: er zijn 600.000 bewoners. De sporen van de burgeroorlog zijn nog te zien met veel kapotte huizen die als ruïne in het stadsbeeld zijn opgenomen. De sfeer is ontspannen en bedrijvig, er zijn veel winkels die middels geweldige schilderwerken op de muur aangeven wat ze verkopen.
De middenstand is zeer actief en met steun van Somalilanders uit de rest van de wereld proberen zij hun land verder op te bouwen. Het telefoonnetwerk (supergoedkoop bellen naar Nederland) en de wegen zijn erg goed, maar belangrijker is dat de vele Somalilanders die we gesproken hebben zeer gedreven zijn om hun land te verbeteren. Er is weinig bureaucratie en men regelt zaken snel.
Fotoreportage
Ons doel was ook om een fotoreportage te maken in Somaliland. We wilden bij aanvang van de reis al iets meer over Somaliland laten weten aan de rest van de wereld en er waren afspraken gemaakt met boekenzaak Ad Quist in Bergen op Zoom om onze foto's na de reis in de zaak te exposeren. In Somaliland spreekt men redelijk Engels en mensen houden je staande om je vragen te stellen. Men is erg geïnteresseerd waarom mensen ‘hun' land komen bezoeken en is bereid om voor foto's te poseren.
Eén man bood zijn auto te leen aan: we mochten zijn auto gebruiken en hij wilde ons zelfs door de stad rijden. Om naar de kust te reizen hadden we een taxi met chauffeur gehuurd. Abdula was de man die ons aanspoorde om een fotoboekje te maken over Somaliland. We konden eigenlijk geen nee zeggen, ook al hebben we geen enkele journalistieke ervaring. Het enthousiasme van de mensen en de hunkering van de bevolking om als erkend land door het leven te gaan maakten dat we spontaan zeiden dat we ons ervoor in gingen zetten..
PR-machine
Abdula, onze taxichauffeur, vond het geweldig hij ontpopte zich tot een ware PR-machine. Hij liet ons allerlei historische plaatsen en fotogenieke plekjes zien. Abdula informeerde ook de plaatselijke overheden dat twee Nederlanders bezig zijn met een fotoboekje. Vanaf dat moment hebben we heel veel handen geschut, van burgemeesters tot de gouverneur. Door het enthousiasme van de bevolking dat er aandacht was voor Somaliland, kreeg ook de pers er hoogte van en werden we geïnterviewd. 's Avonds zagen we onszelf op het journaal voorbij komen.
Terug thuis is ons leven veranderd. We hebben een aantal mensen bereid gevonden ons te helpen met een boekje over Somaliland. We gaan een aantal lokale projecten steunen, waaronder het College of Fisheries in Berbera waar men de visserij wil gaan ontwikkelen. Somaliland heeft 850 kilometer kust en maar 25 vissers. De nomaden cultuur had nooit oog voor zeevaart en visserij, maar vanuit economisch perspectief en ook omdat het voedsel oplevert, zou het geweldig zijn als dit een kans krijgt. De school is gloednieuw, maar er zijn geen Engelstalige boeken over visserij of maritieme technieken.
Erkenning?
Dit is wellicht een bekend verhaal van toeristen die worden gevangen door de schoonheid van een Afrikaans land, maar wat niet bekend is is dat Somaliland een democratie heeft die echt werkt. Het verhaal zit complexer in elkaar en men is bang voor 'balkanisering'. Kijk maar naar de ontwikkelingen rondom de erkenning van Kosovo en reactie van Servië. Na meer dan dertien landen in Afrika te hebben bezocht, hebben wij zelden een land gezien met zo'n inzet en solidariteit en zo'n superpientere bevolking. Dit mag dan ook wel eens als voorbeeld worden gesteld en dan zijn erkenning in de vorm van economisch steun (stuur een handelsmissie) en staatrechtelijke ondersteuning echt op zijn plaats.
Meer over: Hargeisa, Puntland, Somaliland, Somalië
