Radio Nederland Wereldomroep

???landenkiezer???

WereldExpat.nl > Overzicht -Wonen- > Taal

De last van meertaligheid

De kinderen meertalig opvoeden of niet?

Redacteur Vanessa Deij

07 maart 2005

Nederlanders die in het buitenland wonen of een buitenlandse partner hebben, twijfelen soms of ze hun kinderen meertalig moeten opvoeden. Ze vragen zich af of het geen te grote last is voor hun kinderen om van jongs af aan twee talen te spreken. Een letterkundige en een kinderpsycholoog geven advies.

Zowel kinderpsycholoog Drs. Sietske de Beer - Wardenaar als letterkundige Dr. Abderrahman El Aissati zien geen nadelen in het meertalig opvoeden van kinderen. "Tweetalig opvoeden betekent niet dat je je kind dubbel belast, omdat de twee talen niet los van elkaar te zien zijn," legt El Aissati uit. "Ieder kind leert dat taal gebruikt wordt om te communiceren en dat het opgebouwd is uit woorden en zinnen. Hiernaast leert een tweetalig kind als extra dat er verschillende woorden zijn voor één ding. Een kind draagt dus bij wijze van spreken niet twee tassen, maar één tas met wat meer inhoud."

Natuurlijk
"Kinderen die vanaf geboorte of jonge leeftijd twee talen leren, weten niet beter," zegt kinderpsycholoog De Beer. "Het is voor hen heel natuurlijk om twee talen te spreken. Het is ook nooit bewezen dat kinderen een taalachterstand ontwikkelen als ze meertalig worden opgevoed. Als een tweetalig kind taalproblemen heeft, zijn deze niet zomaar weg als het kind zich maar op één taal gaat concentreren. Ouders van meertaligen moeten gewoon meer geduld hebben. Omdat kinderen twee talen moeten leren, verloopt hun taalontwikkeling vaak langzamer dan bij een eentalig kind."

Dr. Abderrahman El Aissati is docent van de faculteit letteren aan de universiteit van Tilburg. Hij is gespecialiseerd in meertaligheid in de multiculturele samenleving. El Aissati voedt zijn eigen kinderen meertalig op.

Taak ouders
Om kinderen het verschil tussen talen aan te leren en om verwarring te voorkomen wordt vaak de 'één-persoon-één-taal strategie' geadviseerd. Eén ouder spreekt bijvoorbeeld alleen Nederlands met zijn kind en de ander ouder spreekt alleen Duits. "Belangrijk is wel dat ouders die taal ook echt machtig zijn," zegt letterkundige El Aissati. Wanneer beide ouders dezelfde taal spreken, kan het beste gekozen worden voor de 'één-situatie-één-taal strategie' om verwarring bij kinderen te voorkomen. Dan wordt bijvoorbeeld thuis alleen Nederlands gesproken en is Duits de voertaal op school.

El Aissati vindt dat deze strategieën meer richtlijnen dan regels zijn. "Je hoeft als ouders niet altijd maar één taal te spreken. Ik zou zeggen dat het voor tachtig procent van de tijd geldt. Als een Nederlandstalig vriendinnetje van mijn dochter komt spelen, spreek ik die middag gewoon Nederlands in plaats van Engels." Ouders moeten ook niet bang zijn om hun eigen intuïtie te volgen, zegt El Aissati. "Geloof niet alles wat je hoort. Soms komen wetenschappers met uitgebreide onderzoeken maar het is belangrijk om ook gewoon op je eigen gevoel af te gaan. Kijk goed naar je kind, en blijf naar hem of haar luisteren."

Forceren
Taal leren is vooral geen last als kinderen het als plezierig ervaren, meent De Beer. "Als het leuk blijft, is er geen reden om kinderen te dwingen om een taal te spreken. Zing liedjes, speel spelletjes of kijk samen films in die talen. Wat ook goed kan werken, is om hetzelfde boek in twee talen voor te lezen. Zo is het voor een kind ook heel duidelijk wat de verschillen tussen de talen zijn."

Wanneer een kind thuiskomt en aangeeft geen behoefte te hebben aan het spreken van een tweede taal dan ligt daar meestal een andere reden dan taalmoeilijkheden, denkt El Aissati. "Ouders moeten dan met hun kinderen praten en erachter komen waarom hun kind die taal niet meer wil gebruiken. Kinderen van Marokaanse afkomst willen bijvoorbeeld soms geen Arabisch meer spreken. De reden kan zijn dat ze van klasgenootjes meekrijgen dat Arabisch met terrorisme te maken heeft, en dus slecht is. Bespreek dit met kinderen en leg uit dat tweetalig zijn voordelig kan zijn. Misschien kunnen ze niet meer met bepaalde familieleden communiceren als ze de taal niet spreken. Hiermee moeten kinderen rekening houden."

Kinderpsycholoog Drs. Sietske de Beer - Wardenaar heeft psychologie gestudeerd aan de Rijks Universiteit Leiden. Daarna heeft ze de postdoctorale opleiding 'gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen' gevolgd. De Beer heeft ook ervaring voor de klas en is leerkracht geweest in groep 2 en 3.

De grenzen
El Aissati denkt dat er geen grenzen zijn aan het aantal talen dat een kind kan leren. "Maar je bent natuurlijk begrensd door tijd. Talen leren kost tijd, dus het is niet realistisch dat een kind 22 talen kan leren. Ook moeten de talen een functie voor het kind hebben. Bijvoorbeeld dat een kind voor school Nederlands nodig heeft, Engels met zijn ouders praat en Arabisch spreekt om met zijn grootouders te praten. Die drie talen hebben dan functies voor dat kind. Zomaar Frans erbij leren is geen goed idee. Hij kan woordjes leren, maar zonder functie zal een kind die taal niet volledig kunnen spreken."

Als ouders merken dat hun kinderen moeite hebben met een tweede taal - omdat hun kind bijvoorbeeld leerproblemen heeft of zwakbegaafd is - dan is het advies van beide deskundigen om dat kind niet te vermoeien met extra talen en het eentalig op te voeden. De Beer zegt wel dat dit niet altijd mogelijk is: "In sommige gezinnen is het echt een noodzaak om kinderen tweetalig op te voeden. Wanneer een kind maar één taal spreekt en daardoor met sommige familieleden niet kan praten, dan wordt dat kind uitgesloten voor een gedeelte van zijn sociale omgeving." In dat geval adviseert De Beer ouders zorgvuldiger te werk te gaan. "De strategie één-ouder-één-taal moet voor deze kinderen extra goed gehandhaafd worden. Ook moeten de ouders dan geen hoge eisen aan hun kind stellen. Het is al genoeg als zij zich verstaanbaar kunnen maken, schrijven en lezen is geen must."



Ontvang je het gratis WereldExpat magazine nog niet?
Meld je dan nu aan. Dan sturen we het in het vervolg naar je e-mailadres.



Reacties:

Helma Sokhadze , 23 oktober 2007 - Georgië

Zelf ben ik Zeeuwse, getrouwd met een Georgiër, wonend in Georgië. Zelf heb ik het nooit als probleem ervaren om tweetalig te zijn. Ik sprak thuis en met familie Zeeuws en op school en het werk Nederlands. Onze drie kleine kinderen groeien tweetalig op, Nederlands en Georgisch. Ik praat alleen Nederlands tegen hun en de rest van de omgeving is hier allemaal Georgisch. Ik spreek bewust geen Zeeuws tegen hun, omdat ze met de overige Nederlanders hier in Georgië ook geen Zeeuws kunnen spreken. Ze horen wel Zeeuws als ik met mijn familie spreek en daar kunnen ze een graantje van meepikken. Later op school krijgen ze er Engels en Russich bij en dan hebben ze een mooi talenpakket om de grote wereld te ontdekken.

Ronald , 13 december 2006 - Nederland

Ikzelf (nu 29jr) heb een Nederlandse vader en een Servische moeder en altijd in Nederland gewoond. Mijn ouders spraken vaker Servisch met elkaar dan Nederlands, maar de voertaal op school was natuurlijk Nederlands. Blijkbaar heb ik het Servisch vanzelf aangeleerd, samen met Nederlands op school, maar ook met mijn ouders (moeder las ook gewoon Nederlandse verhalen voor) Mijn Nederlands is prima. Servisch kan ik spreken, maar niet echt schrijven. Deze taal daadwerkelijk schrijven was eigenlijk nooit echt aan de orde geweest. Op school kwamen daar talen als Engels en Duits bij. Afgelopen jaar ben ik een tijdje in centraalamerika geweest en kan nu een aardig woordje Spaans spreken en schrijven. Nu heb ik een Mexicaanse vriendin en spreken we voornamelijk Spaans. Als er ooit kinderen komen, dan hebben we met dit onderwerp te maken. Spaans en Nederlands zijn dan hoofdtalen (Engels leren ze wel van school & tv & internet) en Servisch wordt dan een ander verhaal. Ik vrees dat, aangezien mijn Servisch niet van goed niveau is, dat toekomstige kinderen mogelijk slechts enkele woorden zullen opsteken. Maar daar is dan mee te leven. Voor de mensen die zeggen dat Nederlands belangrijker is dan Limburgs, zou ik het advies willen geven dat wanneer familie voornamelijk Limburgs hanteert, gewoon Nederlands cultuur&taal via het Limburgs aan de kinderen door te geven. Als ABN u vreemd aandoet, dan nemen de kinderen dat over (denk ik) en zullen ze zelf nooit een goed gevoel hebben bij 'echt' Nederlands. Misschien een idee als u de kinderen wel ABN lezen & schrijven wilt bijbrengen dat u ze dus wel Nederlands leer lezen en schrijven. Dat daar een Limburgs accent bij hoort is alleen maar mooi.

Stan Kuiperi , 4 december 2006 - Aruba

2 Talen? Last? Als je op Aruba alleen maar twee talen spreekt hoor je er niet echt bij. Alle kinderen die hier opgroeien leren minstens vier talen spreken..nog voordat ze de basisschool hebben afgemaakt. 4-jarige Arubaanse kleuters spreken het Papiamento, de moedertaal van 80% van alle kinderen op het Caribisch eilandparadijs. Op deze leeftijd worden ze voor het eerst geconfronteerd met het germaanse Nederlands, dat hier (gezond verstand en Unesco-Rechten-van-het-Kind ten spijt) nog steeds de voertaal is op school. Als ze tien jaar zijn verstaan, schrijven en spreken de kinderen vloeiend Engels en redelijk Spaans, vaak op een natuurlijke manier aangeleerd naast de lessen op school. Afhankelijk van de afkomst spreken veel kinderen thuis ook nog Portugees, Chinees, Filipijns, enz. Last? Dit zijn de meest intelligente kinderen ter wereld, die ondanks de bewuste onderdrukking van hun moedertaal Papiamento en de absurde dictatuur van het Nederlands - ten gunste van het minderheidsgroepje Nederlandse en Surinaamse gastleraren, hun kinderen en het groepje studenten dat jaarlijks een poging waagt in Nederland te gaan studeren - hun schoolopleiding afmaken en daarna nog vriendelijk, gastvrij en openhartig alle buitenlandse bezoekers te woord kunnen staan!

natascha staaks , 25 november 2006 -

sorry, mailadres vergeten: muisje.piep@12move.nl

natascha staaks , 25 november 2006 -

Wie kan mij helpen? Ik woon sinds 4 maanden in Zuid-Frankrijk met man en 4 kinderen(1, 2, 4 en 5 jaar). Wij praten thuis Limburgs, maar ik wil graag dat de kinderen Nederlands leren, maar ook het dialect. Omdat ik denk dat ze aan het Nederlands meer hebben, maar het dialect is toch iets van ons. Ik heb al verscheidene pogingen gedaan om in het Nederlands te beginnen, maar het voelt heel raar. Omdat je hierin niet gewend bent om te praten kun je zo je echte gevoelens niet kwijt. En op school moeten ze ook al Frans leren. Wie heeft er een tip voor mij?

Tjallien , 19 mei 2006 -

Jammer dat de titel van het artikel "De last van meertaligheid" is. Zelf ben ik van huis uit tweetalig en heb in de jaren erna nog 3 talen geleerd (die 1-2 jaren Frans op de middelbare school tel ik niet mee). Ik heb het nooit als een "last" ervaren. In tegendeel, het is toch mooi dat je je in meerdere talen kunt uitdrukken?! Wat wel belangrijk is dat ouders consequent zijn en dus niet zelf meerdere talen gaan mixen als ze met hun kind/kinderen spreken. Succes allemaal!

kees drooger , 9 februari 2006 -

hallo allemaal ik wil graag specifieke informatie over tweetaligheid, en problemen daarvan. Ook hoe je die problemen kunt verminderen d.m.v. een activiteit bedankt kees

Hans Roskamp , 2 februari 2006 -

Als Limburger met Mexicaanse partner, woon ik al weer een hele tijd in Mexico. Tegen mijn zoontje van nu net 2,5 spreek ik alleen Nederlands en geen Limburgs. Dit is bijzonder moeilijk omdat ik zelf in mijn familie ben opgegroeid met Limburgs en het gebruik van het Nederlands toch -misschien ingebeeld- een grotere afstand oproept tussen mij en mijn zoon. Maar desondanks denk ik dat hij meer heeft een het Nederlands dan aan het Limburgs. Hans Roskamp - Roskamp@hotmail.com

Claudia Peuling , 22 januari 2006 -

Ik ben mexicaans getrouwd met een nederlander , we hebben vier kinderen die in Nederland zijn geboren , daar prate ik altijd spaans tegen hun en mijn man nederlands toen de jongste bijna een was zijn we naar mexico verhuisd, we wonen hier al 7 jaar en de oudste kinderen kunnen goed lezen in het nederlands en een beitje schrijven en redelijk goed nederlands praten, de jongste twee, praten heel weinig een ze lezen niet, maar we praten altijd nederlands in huis, dat is mijn man en ik en hij praat altijd nederlands tegen de kinderen ook al antwooorden ze niet altijd in nederlands. Ik weet dat als ze naar nederland gaan dat het eventjes zal duren maar dat ze nederlads zulllen praten. Trouwens weet iemand of ergens een stichting is die boken uitgeeft voor nederlandse kinderen in het buitenland???????? Ik ben er op zoek om hun nederlands te verbeteren.

Karen Eenderwoi , 6 november 2005 -

Ik zoek een korte conclusie over meertalig opvoeden

frederikblom@yahoo.com , 1 mei 2005 - nederland

Ik kom uit Nederland, ben getrouwd met een Zweedstalige finse, terwijl de voertaal hier fins is. wordt het niet te verwarrend? het zou ook nog kunnen dat we naar Azie gaan, dan zou het bijelkaar komen dat er inclusief engels 5talen op het bordje komen als we een kind krijgen.

lin , 1 mei 2005 - Spanje

Meertalig is een belangrijke kwestie in onze familie op het moment. Ik ben Nederlands, mijn man Zweeds, we spreken beide talen vloeiend, we wonen in Sitges, Spanje. Onze dochter gaat na de zomer naar de kleuterschool waar de voertaal Catalaans is maar daarnaast wordt er ook veel Spaans gesproken. Dit zijn vier talen. Zodra ze met heb de Basisschool begint krijgt ze les in Catalaans, Spaans en Engels. En thuis wordt er dan nog steeds Nederlands en Zweeds gesproken: 5 talen bij elkaar opgeteld. Ik vraag me af of dat teveel is, zou graag met een deskundige hierover willen praten, heeft iemand een tip voor me??

Luxo , 29 maart 2005 - Nederland

Hoi Hoi Meerdere talen leren is mijn inziens alleen maar voordeelig. Ik heb een Luxemburgse Achtergrond en heb van thuis uit de talen Luxemburgs, Duits en Frans meegekregen. Hiernaast praat ik ook nog eens Engels. Nederland heb ik pas "n jaar of 5 geleden geleert omdat ik mijn huidige partner leerde kennen. Dit is ook de reden waarom ik in Nederland woon. Echter merk ik de laatste tijd dat mijn Duits (mondeling) achteruit gaat, omdat ik het doorelkaar hal met Nederlands...Dit is misschien iets waar je als ouders moet opletten. Maar voor de rest kan het alleen maar voordelig zijn! Success ermee

Luxo , 29 maart 2005 - Nederland

Hoi Hoi Meerdere talen leren is mijn inziens alleen maar voordeelig. Ik heb een Luxemburgse Achtergrond en heb van thuis uit de talen Luxemburgs, Duits en Frans meegekregen. Hiernaast praat ik ook nog eens Engels. Nederland heb ik pas "n jaar of 5 geleden geleert omdat ik mijn huidige partner leerde kennen. Dit is ook de reden waarom ik in Nederland woon. Echter merk ik de laatste tijd dat mijn Duits (mondeling) achteruit gaat, omdat ik het doorelkaar hal met Nederlands...Dit is misschien iets waar je als ouders moet opletten. Maar voor de rest kan het alleen maar voordelig zijn! Success ermee

ellleke , 23 maart 2005 - Reunion

Ik wil nederlandse ouders in het buitenland attent maken op de volgende website www.koeienletters.com een goed maar goedkoper alternatief voor EDUFAX/wereldschool/ Zeker als je niet uitgezonden bent als expat en je dus niets vergoed krijgt via de werkgever is dit de moeite waard om eens te bekijken. Mijn kinderen beginnen binnekort nadat ik zelf geprobeerd heb om les te geven aan hen maar ik miste de stok achterde deur Els

dime , 15 maart 2005 - Zweden

Al weer 1,5 jaar wonen wij in Zweden. Onvoorstelbaar hoe snel onze kinderen deze taal erbij pakken! Thuis wordt er Nederlands gesproken en werken wij met edufax voor de oudste dochter van 8 en voor de andere kinderen van 6 met de wereldschoolpakketten. Wij gaan weer terug naar Nederland.....dit vereist wel discipline soms om al het huiswerk weer op orde te stellen. En ja dat zweeds...gratis een vreemde taal erbij fantastisch toch!

dime , 15 maart 2005 - Zweden

Al weer 1,5 jaar wonen wij in Zweden. Onvoorstelbaar hoe snel onze kinderen deze taal erbij pakken! Thuis wordt er Nederlands gesproken en werken wij met edufax voor de oudste dochter van 8 en voor de andere kinderen van 6 met de wereldschoolpakketten. Wij gaan weer terug naar Nederland.....dit vereist wel discipline soms om al het huiswerk weer op orde te stellen. En ja dat zweeds...gratis een vreemde taal erbij fantastisch toch!

karien , 14 maart 2005 - uk

Ik voed onze kinderen ook tweetalig op. Ik zeg ik, omdat mijn man geen woord nederlands spreekt. Ik zet er geen enkele dwang achter, bied ze alleen zoveelmogelijk nederlands aan in de vorm van boeken, tv, video"s en praten. We gaan maar 1 of 2 x per jaar naar Nederland, en daar spreken ze na een dag of wat lekker nederlands mee. Niet vloeiend, maar dat hoeft van mij ook niet, het is "maar" Nederlands. Lezen gaat zomaar fantastisch, het is fijn dat nederlands zo buitengewoon fonetisch is als taal! Ik ben heel blij met de resultaten, en heb ook altijd alleen maar bewondering geoogst van anderen voor mijn aanpak. Ik ga tegen elke geldende regel in: maak er soms een enorm potje van zelf (als ik niet op een woord kan komen, gooi ik het er gewoon in in de andere taal) en toch gaat het goed!

Ozlem Durmaz Incel , 11 maart 2005 - Netherlands

I think there is a failure in this article. Because Turkish people speak "Turkish" not Arabic.

W.van schaik , 11 maart 2005 - Philippines

Bij ons was het een begrip toen we naar de Philippines gingen als er kinderen kwamen zouden we ze Nederlands er bij leren . Onze zoon Willibrord werd in 1991 geboren en ik ben gelijk met hem in Nederland begonnen en thuis spreken mijn vrou en ik ook Nederland al is zij Philippijnse . Onze zoon spreekt erg goed Nederlands toen hij naar school ging had hij eerst erg veel problemen met Philippino hij is er nog niet erg happy mee maar het is de voer taal ook word hier Engels op school geleerd en dat gaat hem best af alleen Philippinno blijft een creame voor hem Mijndochte r6 jaar later geboren daar had ik in het begin geen tijd voor mee bezig te zijn spreek verdraaid hollands en goed Philippinno daar ik mijn vrouw had gevraagt met haar van de beginne Philippinno te spreken ook Engels gaat goed ze is nu grade 1 maar heeft geen problemen zoals mijn zoon met de talen. Hij is nu Highschool 1 maar Philippinno blijft een van zijn moeilijkste vakken .

mark , 11 maart 2005 - zwitserland

zelf ondervinden mijn kinderen ggen problemen met meerdere talen. als geboren nederlanders zijn ze op jonge leeftijd (3 en 6jr) naar zwitserland verhuizd alwaar ze naast hun nieuwe taal (zwitsers)duits ook nog frans op school krijgen esinds kort engels

Wilma-Syrie , 11 maart 2005 - Syrië

Mijn zoon is vanaf de geboorte twee-talig opgevoed. Mijn echtgenoot komt uit Scotland en spreekt uitsluitend Engels met hem terwijl ik altijd Nederlands met hem sprak. We zijn 6 jaar geleden naar Syrie vertrokken (mijn zoon was toen bijna 6) en heeft op zijn (internationale) school vanaf de eerste dag ASL gehad (Arabic As a Second Language). Dit jaar heeft hij er Frans bijgekregen en ik denk dat elke taal die hij leert een basis is voor zijn toekomst.

Margriet , 11 maart 2005 - Canada

Mijn kinderen zijn tweetalig,en dat gaat soms lastig en engels overheerst sinds we in Canada wonen. Op school lopen ze inderdaad iets achter op taalgebied maar zelf denk ik dat ze later er ruim plezier van zullen hebben.Alleen is mijn jongste zoon[9 jaar]het niet eens met het feit dat ze op school ook nog eens Frans moeten leren Dat vindt hij niet eerlijk .Ik praat alleen Nederlands met de heren en daddy engels dus de verdeling is duidelijk. Kleine misverstanden probeer ik meestal wel te corrigeren maar dat blijven kleine dingetjes.

Hieke , 10 maart 2005 - Noorwegen

Ik ben zelf tweetalig opgevoed met Fries thuis en Nederlands op school. Dit heb ik zelf nooit als nadelig ervaren. Nu woon ik 5 jaar met m"n gezin in Noorwegen. Mijn 3 kinderen groeien 2 tot 3-talig op. Thuis wordt voornamelijk Fries gesproken, buitenshuis Noors, en met nederlandssprekende familie en vrienden Nederlands. Het omschakelen van de ene taal naar de andere gaat zonder nadenken. Wel worden de talen soms iets gemixed, maar alleen als je weet dat die ander het zo ook wel begrijpt. De Nederlandse TV (en MSN) helpt bij het onderhouden van het Nederlands. Verder wordt er op school Engels en Duits geleerd en die talen glijden er mooi bij in. We proberen elkaar wel te corrigeren bij schoonheidfouten en allert te blijven. Ik zie in ons gezin tot nu toe alleen maar voordelen, geen problemen.



Plaats een reactie:

Naam
E-mail
Woonplaats
Land
Commentaar
  Type de tekens uit het plaatje over in onderstaand veld. Dit ter voorkoming van SPAM-berichten.
 
Stuur een kopie van dit bericht naar mijn eigen e-mailadres