Polygamie is niet een typisch Afrikaans verschijnsel. Het kwam onder koloniale invloed meer voor in de overzeese gebiedsdelen, zoals Suriname. Die conclusie zou je kunnen trekken uit een binnenkort te verschijnen doopboek van de Evangelische Broedergemeente. Het gaat om het doopboek ‘Catalogus A: De Hernhutter Gemeente Charlottenburg 1784 - 1840'.
Professor Humphrey Lamur is een van de personen die door de Evangelische Broedergemeente Suriname (EBGS) is aangetrokken om het archief van deze grootste protestantse kerk in Suriname toegankelijk te maken voor een breder publiek. In dat kader is een start gemaakt met de doopboeken van de plantage Charlottenburg in het toen druk bevolkte district Commewijne. Een doopboek is een soort register van geboorte, doop en overlijden van kerkleden. Charlottenburg was de eerste Surinaamse zendingspost waar Duitse zendelingen uit Herrnhutt omstreeks 1784 neerstreken.
 |
| Professor Humphrey Lamur. Foto: Sam Jones Productions |
Schat aan informatie
Volgens Lamur bevatten de doopboeken ‘een schat aan individuele informatie over slaven'. In de plantagekolonie werden over het algemeen nauwelijks data bijgehouden over de slavenbevolking. Lamur: "Duitse zendelingen documenteerden heel precies en nauwgezet de informatie over de slaven." Hij noemt het voorbeeld van een slavin, waarbij bijvoorbeeld behalve haar geboorte-, doop- en trouwdatum, ook genoteerd werd dat ze echtbreuk had gepleegd ‘vanwege het opzettelijk verlaten van haar man'.
Dat de dagboeken van grote genealogische waarde zijn voor mensen die bezig zijn met hun stamboom zal duidelijk zijn. Ook is de transcriptie van de documenten van belang voor de kerkgeschiedenis van de EBGS. Lamur ziet nog een belangrijke betekenis van de werken. "In Catalogus A van de gemeente Charlottenburg, dat nu bij de drukker in Paramaribo ligt, hebben we veel informatie gezet over de man-vrouw verhoudingen."
Omdat de Duitsers precies bijhielden welke slaaf in Afrika geboren was en welke in Suriname - de in Afrika geboren slaaf werd Afrikaan genoemd, en de slaaf die in Suriname werd geboren creool - konden de samenstellers van de catalogi verregaande conclusies trekken. "We hebben op grond hiervan een interessante hypothese kunnen testen, die ook internationaal opgang doet, namelijk dat polygamie typisch iets Afrikaans zou zijn. Dat blijkt niet het geval te zijn, want polygamie kwam vaker voor bij slaven die in Suriname waren geboren dan bij slaven die in Afrika waren geboren."
Volgens Lamur komt dat voornamelijk door de invloed van de toenmalige plaatselijke koloniale factoren in Suriname. "We moeten dus voorzichtig zijn met de oude theorie dat Afrikaanse elementen zonder meer werden overgebracht naar Suriname."
Meer over: Charlottenburg, doopboeken, EBG, Humphrey Lamur, polygamie, Suriname